(08) 200 



lei meerdei^e arbeid wordt veroorzaakt. Niet alleen dat; de teelt 

 van nagewassen is op afgesneden riettuinen gemakkelijker dan na 

 sa\A'ali, omdat de voor het riet diepbewerkte grond bijna geen ver- 

 dere bewerking behoeft om toch een goed nagewas te kunnen ge- 

 ven, en omdat het voor het riet gegraven gotenstelsel dadelijk goe- 

 de diensten bewijst voor de bevloeiing van de polowidjo en voor de 

 drainage bij regenbuien of lekwater. Het is dan dus de fabriek die 

 / arbeid voor den verhuurder heeft gedaan. 



Somtijds worden de reeds dichtgeslibde goten zelfs nog weer 

 opnieuw uitgediept voor het nagewas, en o.a. bij Pasoeroeran ziet 

 de bevolking het nut der goten reeds zoodanig in, dat zij soms ook 

 op de sa\yah's, waar geen riet gestaan heeft, goten graaft voor den 

 djagoengaanplant. 



Overal ziet men derhalve maïs (djagoeng), katjang tanali, ke- 

 dele of andere kaljangsoorten, soms ook ketella, op de afgesneden 

 rietvelden geplant, \vaarop soms zelfs nog twee polowidjo-oogsten 

 worden gemaakt vóór de beplanting met AYestmoessonpadi. Zelfs op 

 de in September vrijkomende rietvelden wordt nog djagoeng ge- 

 plant, en ook op die late velden dan soms nog met tusschenplanting 

 van katjang tanah, die beide in den tijd van grootste veevoeder- 

 schaarschte vaak als veevoeder onontbeerlijk zijn, te zamen met den 

 stronkopslag. 



Zoowel de rulheid van den grond langs de vroegere rietrijen 

 als de gemakkelijkheid der bevloeiing door de rietgoten hebben in 

 de rietstreken een prikkel tot de teelt van polowidjo opgeleverd, die 

 zijn invloed op de bevolking o.a. in Oost- Java niet heeft gemist, 

 zoodat vervolgens ook de dichtgeslagen grond na padi steeds meer 

 voor de teelt van nagewas is bewerkt geworden, zij het met meer- 

 deren arbeid. Dat het slagen van polowidjo veelal van een goede 

 drainage van den akker afhangt, is bekend genoeg: het graven en 

 onderhouden van het drainagestelsel door goten en ruggen kost den 

 rietplanter veel arbeid en geld, en de inlander gaat dus uit zich- 

 zelf niet zoo spoedig tot zulk graafwerk over. Hij prefereert meest- 

 al drainage door het opwerpen van ruggen, boven drainage door 

 het graven van goten, maar ook het opwerpen van ruggen kost ar- 

 beid en geld. K. van dkr Vekr schat de kosten voor het opwerpen 

 van ruggen voor de teelt van het polowidjogewas ..Bangkoewang" 

 (Pachyrhizus angulatus) bij Buitenzorg op f 1."), — per bouw (Teijs- 

 mannia 29e jaargang p. 552). 



De statistieken uit de Korte Berichten voor Landbouw, Nijver- 



