209 (71) 



Als wij rekenen, dat één beplanting met suikerriet in de plaats 

 komt van 4 padi-oogst en 1 poiowidjo-oogst, dus van 2 beplantingen 

 met inlandsch gewas, moeten wij het percentage occupatie door 

 riet dubbel rekenen ; inderdaad worden in één jaar 2 maal zooveel 

 bouws sawali voor riet geoccupeerd als er geoogst worden ; er resul- 

 teeren dan de cijfers in de derde cijferkolom van Tabel VI, die nog 

 sterker doen uitkomen, hoezeer de occupatie van den grond gesti- 

 muleerd wordt door de rietcultuur. 



De meest westelijke residenties maken hier wel een poover fi- 

 guur. 



Wanneer wij de occupatie der sawah's door Europeesch riet en 

 door inlandsche gewassen geheel apart willen nemen, moeten wij 

 van het totaal bouws sawah van een residentie het aantal bouws 

 Europeesch riet aftrekken, omdat deze minstens een jaar aan de in- 

 landsche cultuur onttrokken worden. De bouws sawahrijst + grond- 

 noten -f- kedele -f- andere peulvruchten hebben wij nu uitgedrukt 

 in percenten van het aldus verkregen resteerende aantal beschikbare 

 bouws, en wij verkregen toen de cijfers van Tabel VII. Bovendien 

 is daar apart opgegeven het % sawahrijst en het % grondnoten -f 

 kedele -f andere peulvruchten, eveneens uitgedrukt in % van totaal 

 aantal bouws beschikbare sawah, dus exclusief bouw^s riet. 



Hier valt dus nog meer dan in Tabel VI in het oog, hoezeer de 

 occupatie der sawah's het sterkst is in de suikerstreken. In sommige 

 residenties bestaat de extra occupatie het meestin de teelt van padi- 

 gadoe, waardoor vooral in Djokjakarta, Banjoemas en Kedoe liet to- 

 taal percentage sawahrijst ver boven de 100% van de beschikbare 

 sawah's komt en daar resp. 127, 133 en 130% bedraagt. Vooral in 

 de drogere oostelijke residenties is de teelt van de weinig water 

 eischende peulvruchten daarentegen zeer frequent : 33yo in Besoeki, 

 557o in Pasoeroean, 51% in Kediri, 46% in Madioen. 



Het is jammer, dat de cijfers omtrent polowidjo zoo weinig gede- 

 tailleerd door het Departement van Landbouw worden gepubliceerd. 

 Niet alleen wordt geen onderscheid gemaakt tusschen Westmoesson- 

 padi en padi-gadoe of liever tusschen len en 2en padi-oogst in hetzelf- 

 de oogstjaar, maar ook worden de cijfers niet Afdeelingsgewijze gepu- 

 bliceerd, zoodat de suikerstreken in Tabel VI en VII nog belast zijn 

 met gelieele afdeelingen, waar geen riet gekweekt wordt. Ware split- 

 sing nnar de afdeelingen voor polowidjo mogelijlc, dan zou de gun- 

 stige invloed van de suikercultuur op de teelt van polowidjo wellicht 

 nog beter aan het licht komen, alsook indien later omtrent de pro- 

 ducties per bouw iets onderzocht kon worden. 



