(76) 214 



gronden vóór de teruggave in den oorspronkelijken staat terugbracht; 

 wat niet wegneemt, dat de grondbezitters ongetwijfeld gracieus een 

 ..schadeloosstelling volgens §6" in ontvangst zouden willen nemen. 



Er zijn gronden, o.a. enkele laag gelegen gronden aan den Oost- 

 rand der Sidoardjo-delta, die bij verhuur tusschen inlanders onderling 

 na riet een hoogere huur opbrengen dan na sawah ; doch in andere 

 gevallen komt het meerdere werk voor het sawahmaken na riet bij 

 onderlinge verhuur tot uiting in een iets lageren huurprijs voor den 

 AVestmoesson. 



Hoe derhalve, indien na het afoogsten van het riet geen polo- 

 widjo meer kan worden gekweekt ? Een oogenblik zou men kunnen 

 meenen, dat dan een vergoeding voor den meerderen arbeid bij het 

 sawahmaken billijk zou zijn. Maar dan zou men toch in elk geval 

 moeten uitzonderen de gevallen, waarin de late datum van terugont- 

 vangst het gevolg is van een te laten datum van levering der gron- 

 den. De meeste grondhuurcontracten loopen veiligheidshalve over 

 een termijn van 18 maanden, vaak van 1 April van het plantjaar 

 tot 1 October van het oogstjaar, opdat het contract aan beide ein- 

 den voor alle omstandigheden past, hoewel de tijd der occupatie 

 voor riet gemiddeld belangrijk korter is. De verhuurder houdt ech- 

 ter zeer weinig rekening met den aanvangsdatum van het contract 

 en levert den grond op als de saw'ah geoogst is, ook als dit pas 

 in Mei of Juni of nog later mocht vallen. De laatst opgeleverde 

 gronden worden het laatst beplant en het laatst afgeoogst, dus ook 

 het laatst teruggegeven. Het zou niet gaan, den huurder te belasten 

 met de gevolgen van die late teruggave, als de verhuurder er de 

 oorzaak van is door zijn laat aangelegde Westmoessonsawah; die late 

 aanleg toch is dikwijls het gevolg van een extra polowidjo-oogst, 

 dien hij het jaar te voren heeft gemaakt op een tijdstip, >iat met het 

 oog op het gesloten huurcontract de sawah voor padi had moeten 

 worden bewerkt, zoodat de verhuurder door die vrijmoedigheid reeds 

 ruimschoots is schadeloosgesteld. 



Blijven dus over de gevallen, waarin de aanvangsdatum van het 

 huurcontract behoorlijk is nageleefd, doch de oplevering na den riet- 

 oogst te laat is geschied om nog polowidjo te planten, hetzij doordat in 

 waterarme streken niet genoeg water meer beschikbaar is om het op- 

 pervlak polowidjo nog te vergrooten, hetzij doordat de Westmoesson te 

 dicht ophanden is. Is het dan materie voor den wetgever om den 

 huurder te verplichten, den meerderen arbeid aan den verhuurder te 

 vergoeden, nadat deze reeds in de gelegenheid geweest is, dien meer- 



