223 (85) 



looze residenties een (lora<lo voor de paditeelt te maken, opdat deze 

 de siiikerstreken zullen gaan overtreffen. Een gemakkelijke taak 

 schijnt ons dat niet: honderd landbouwscholen voor het tropische 

 volk zullen niet kunnen opwegen tegen den steun en de stuwkracht, 

 (He de inlandsche landbouw geniet van de zijde der Kuropeesclie 

 suikerindustrie. 



Wij willen niet nalaten liier aan te duiden, waarop de onjuiste 

 meening der rietbestrijders blijkbaar berust. Voor elk cultuurgewas, 

 ook voor de padi, bestaat een optimum [)lanttijd ten opzichte van 

 het moesson verloop. Daar bewerking en beplanting tijd kosten, moet 

 een gedeelte der sawali's vóór resp. na den optimalen tijd worden 

 beplant. Nu worden de glangganganvelden over het algemeen het 

 eerst beplant. Bij vroeg en zwaar invallen van den Westmoesson 

 zal het dus kunnen gebeuren, dat de glanggangan dichter bij het 

 optimum beplant is dan een gedeelte van de afgesneden rietvelden, 

 ile zoogenaamde dongkelgronden. Onder omstandigheden van onvol- 

 doende drainage is het dus mogelijk, dat plaatselijk ergens meer 

 dongkelvelden te vinden zijn, waar de padi niet goed staat, dan glang- 

 ganganvelden. waar zulks het geval is. Indien slechte drainage en 

 onvoldoende grondbewerking op een te laat geplant stuk samenwer- 

 ken, kan de rotting van niet -uitgeploegde rietstompen het kwaad 

 soms zelfs wel eens verergeren. 



Voor den oppervlakkigen waarnemer schijnt het bovendien, alsof 

 veie dongkelvelden minder goed staan, omdat de padi boven de stik- 

 stofrijke, met irrigatieslib en lossen grond dichtgespoelde rietgoten 

 altijd bijzonder donkergroen of zelfs geil staat, welk contrastver- 

 schijnsel de dongkelsawah's derhalve geler van kleur doet schijnen 

 dan zij zonder deze donkergroene strooken geta.\eerd zouden worden. 



liï de echte rietstreken is het grondbezit van de verhuurders 

 ongeveer in drieën ingedeeld: V3 staat onder riet, Vs zal riet wor- 

 den en heet glanggangan, 1/3 is riet geweest en heet dongkelgrond. 

 De grondbezitters hebben dikwijls een even gruot aandeel in elk 

 der drie wisselingen of glebaks i). 



Stel nu eens, dat bij onderzoek mocht blijken, dat over groote opper- 

 vlakken werkelijk een productieverschil te constateeren ware tus- 

 schen de glanggangansawah's en de dongkelsawah's. Hoewel van 

 zulk een regelmatig verband tot nu toe weinig gebleken is, willen wij 

 slechts aannemen dat dit eens uit een juist opgezet en voldoend uit- 



1) In de Vorsten landen is meestal twepja'arlijksclie wisseling: de glanggangan heet daar glebak, het 

 gedeelte tnder riet heet blabaU, of ook prentahgroiiden of gadangangroiiden, het laatste volgens 

 A. SiMON in Kol, Tijdschrift 1918 p. 1001. 



