(86) 224 



gebreid en langdurig onderzoek zou blijken. Mogen wij dan van een 

 nadeeligen invloed van riet op den volgenden pad i-oogst spreken, in- 

 dien het onderstelde mindere product van de dongkelsawah's. plus het 

 product van de glanggangansawah's te zamen grooter zijn, dan zon- 

 der riet het geval zou zijn? En dit laatste is inderdaad de toestand: 

 dat blijkt ten duidelijkste uit Tabel X, waar de rietstreken gemid- 

 deld het hoogste padiproduct per bouw te zien geven. Door de po- 

 lowidjo op dongkelgrond op te offeren en deze gronden liet eerst, 

 de glanggangan het laatst met padi te beplanten, zou men op vele 

 gronden de rollen kunnen omkeeren; ') de dongkelgrond zou daar dan 

 in dezen gedachtengang meer opbrengen dan de glanggangan. Het 

 resultaat zou echter zijn, dat men de rietcultuur onmogelijk gemaakt 

 had, terwijl men aan padi geen korrel gewonnen zou hebben en wel- 

 dra aan polowidjo zoowel als aan padi een sterken teruggang in de 

 gemiddelde oogsten te constateeren zou hebben door de boven be- 

 handelde oorzaken. 



Over andere beweerde nadeelige nawerkingen van de rietcul- 

 tuur kunnen wij kort zijn, omdat zij reeds lang voldoend weerlegd 

 zijn. Zoo zegt het Dagelij ksch Bestnur van het Syndicaat in zijn 

 schrijven van 25 April 1911 aan den Directeur van Landbouw (Ar- 

 chief 1911 pag. ^31) omtrent de volkomen gefantaseerde nadeelige 

 nawerking van bemesting met zwavelzure ammonia : 



„Niettegenstaande het feit, dat dongkellangronden (afgesneden 

 riettuinen) tusschen inlanders onderling in vele streken voor een 

 daarop volgenden polowidjo-aanplant worden verhuurd voor hoogeren 

 prijs dan gebruikelijk is — in welk geval natuurlijk niet kan gezegd 

 worden dat de grondverhuurder dezen polowidjo-oogst derft; — niet- 

 tegenstaande het feit, dat zwavelzure ammonia waar mogelijk door 

 den inlander gestolen wordt en dit artikel niet veilig genoeg kan 

 opgeborgen worden; — niettegenstaande handelaren in dat artikel 

 door het Departement van Landbouw zijn uitgenoodigd het in ta- 

 bletvorm verkrijgbaar te stellen, teneinde het zoodoende te brengen 

 onder hel bereik van den inlander; — niettegenstaande uit herhaal- 

 delijk genomen proeven niets van den beweerd nadeeligen invloed 

 van deze meststof is gebleken; — en niettegenstaande de statistiek 

 aanwijst, dat de padi-opbrengsten het meest zijn vooruitgegaan in 

 die streken, waar de rietcultuur den grootsten omvang heeft be- 



1) In de Sidoardjo-delta zijn enkele zeer zware gronden gevonden, waar de padi na riet in eenign 

 proeven minder produceerde, óók indien vroeger geplant werd. 



