(118) 256 



Iceiiiiigswijze" zouden krijgen, al naar de iir/ichteii <ler i)elrol<ken 

 Residenten en studiecommissies. 



Welk een moeite en onrust is door deze werkwijze aan liet 

 Binnenlandsch Bestuur en aan de fabrikanten bereid. Hoeveel een- 

 voudiger zou het geweest zijn, indien de meeningen der Residenten, 

 der Assistent-Residenten en der Controleurs, en ook der niet-amb- 

 telijke belanghebbenden, eens behoorlijk onder openbare discussie 

 waren ingewonnen, niet alleen over het principe der regeling, maar 

 ook over hare uitvoering in de practijk, alvorens deze ..Regelen" 

 tot Gouvernementsbesluit waren geproclameerd. 



Welk een methode, om in het ambtelijk duister, zooals zoo da- 

 delijk blijken zal, zonder voldoende gegevens der practijk, een in- 

 grijpende wetgeving tot stand te brengen, die na hare verschijning 

 in het Staatsblad pas ernstig aan de feiten getoetst wordt en dan 

 in een vloek en een zucht gecorrigeerd zou moeten worden met be- 

 hulp van de van wijsheid getuigende § 7 der , .Regelen", die de ge- 

 legenheid schept om alle gegeven ,, Regelen" ten opzichte van de 

 ,, berekeningswijze" zoo noodig weer geheel te niet te doen. 



AVij gelooven niet, dat onze verwijten onbillijk zijn. Wij erken- 

 nen volkomen, dat nieuwe w^etten pas in de practijk hare volledige 

 aanpassing kunnen vinden. Maar in ons geval is sprake van een wel- 

 overwogen werken in de duisternis. Er is noch bij de huurders, noch 

 bij de verhuurders der gronden, noch bij de ambtenaren, die de wer- 

 kelijkheid der practijk kennen, een ernstig voorafgaand onderzoek 

 ingesteld. Hier hebben wij het werk eener ,, Inspectie" in den slech- 

 ten vorm; het werk van den ambtenaar, die een voldoend optimisme 

 en een voldoend gemis aan verantwoordelijklieidsgevoel. heeft om 

 zonder veel hoofdbreken een ontwerp in elkaar te zetten, dat meer 

 op een leuze dan op een wettelijke regeling gelijkt. 



Op 13 Mei 1916 werd de nieuwe Grondhuurordonnantie met 

 de Uitvoeringsvoorschriften en de ,, Regelen" aan het Dagelijkscli Be- 

 stuur van het Syndicaat gezonden om advies, welk advies op 21 Oct. 

 d.a.v. werd uitgebracht. Alle stukken moesten echter ., vertrouwelijk" 

 behandeld worden; later ontvingen alleen de weinige leden van het 

 Hoofdbestuur van het Syndicaat vertrouwelijk de ontwerpen en het 

 uitgebrachte advies, zoodat noch de meeste administrateurs en de 

 tuinemployé's der suikerfabrieken, noch de inlandsche grondbezit- 

 ters er studie van konden maken of doen maken om, indien niet 

 gevraagd, dan toch ongevraagd den wetgever voor te lichten. Het 

 Jaarverslag van het Syndicaat over 1916 p. 15 zegt ervan: ,,Daar 



