265 



(127) 



voerlsel liad kunnen verscluiri'en. Wie plotseling een stukje grond 

 moet hui-en voor een bibituitbrei<Hng of anderszins, vindt den grond- 

 bezitter vaak in het geheel niet bereid, of sleciits bereid tegen bui- 

 tensporige prijzen, die ver komen boven het geldelijk prolïjt van 

 eigen, voedselcultuur. Natuurlijk komen daarbij soms ook de ge- 

 voelsargumenten van den landbouwer in het spel ten opzichte van 

 zijn laatste stuk grond, alsmede zijn Oostersche handelsgeest, die hem 

 zoo goed doet besel'ien, dat de vrager van grond voor directe leve- 

 ring in verlegeidieid zit en wellicht deswege bereid zal zijn om een 

 zeer lioogen prijs voor het gevraagde te olïeren. 



Als voorbeeld van inlandsclie huren noemen wij uit de reeds 

 vermelde lijsten van Sempalwadak die over het jaar 1913 — '14 voor 

 gewone (mentah) oplevering en voor verschillende betalingstijden. 



Bij betaling in het jaar van occupatie voor den padi-aanplant 

 varieert de termijn van vooruitbetaling van vele maanden tot slechts 

 enkele dagen, en de huurprijzen wisselen dikwijls dienovereenkomstig. 

 In het genoemde voorbeeld werd bovendien 91/2 bouw in de ]Mid- 

 denafdeeling en 3 bouw in de AVestafdeeling in bewerkten toestand 

 (mateng) verhuurd. Met inbegrip dier oppervlakken was in de 4 

 afdeelingen resp. 35, 36, 44 en 27 y^ verhuurd van de onderzochte 

 sawahcomplexen, zoodat inlandsche verhuur veel voorkwam, meer 

 echter op de minder goede Westgronden (44 yo) dan op de vrucht- 

 bare Zuidgronden (27%). 



Men zal de inlandsche huren met zorg en inzicht aan een uit- 

 voerige studie moeten onderwerpen, indien men daaraan een grond- 

 slag voor wettelijke minimumprijzen wil ontleenen. Zoolang dit niet 

 is verricht, zaleen veel betere grondslag te vinden zijn in de huren, 

 die betaald worden bij het vrijwillig aanbod van gronden der inlan- 

 ders aan de suikerfabrikanten. In de daarbij overeengekomen prijzen 

 zijn alle factoren inbegrepen, die op deze materie van invloed zijn, 

 ook het feit dat de verhuurder de padjek over zijn grond moet blij- 

 ven betalen. De vrijwilligheid der overeenkomsten waarborgt tevre- 



