267 (129) 



komer zijn, dan dat deze aan de openbaarheid worden prijsgegeven, 

 opdat zulke eventueele overblijfselen zoo spoedig mogelijk kunnen 

 worden uitgeroeid. 



Het wordt naar onze meening tijd, dat niet langer een legenda- 

 rische blaam blijft rusten op de suikerindustrie, een blaam die trou- 

 wens evenzeer de Assistent-residenten en de Controleurs zou moeten 

 treffen, die met het toezicht op de vrijwilligheid van de grond ver- 

 huur belast zijn bij het bekrachtigen resp. verlijden der grondhuur- 

 acten. Het wordt waarlijk tijd, dat onze groote handelslichamen de 

 Regeering vragen, haar buiten de practijk staande inspecteerende 

 ambtenaren te verzoeken, geen beschuldigingen in zake grondhuur 

 of anderszins te colporteeren, indien deze door geen enkel feit ge- 

 steund worden. Het wil ons voorkomen, dat de „standing" van de 

 Ned. Handel Mij., van de Ned.-Ind. Landbouw Mij., van de Handels- 

 vereeniging „Amsterdam", de Koloniale Bank en een aantal andere 

 groote en kleinere lichamen meer, niet gedoogt dat de Regeering zou 

 uitgaan van een andere onderstelling, dan dat deze lichamen alles 

 hebben gedaan wat mogelijk is, om te zorgen dat hunne suikerfabrie- 

 ken geen bouw grond huren, anders dan met den volkomen vrijen 

 wil van den verhuurder. Het zou voorwaar in den tegenwoordigen 

 tijd van politieke actie der inlandsche bevolking van slecht beleid 

 getuigen, indien aan hare vrijwilligheid bij de verhuur ook maar in 

 het geringste tekort werd gedaan. 



Wij willen ter illustratie van onze meening hier enkele opmer- 

 kingen noemen uit de requesten, door beheerders van suikerfabrie- 

 ken in zake de nieuwe grondhuurordonnanties opgesteld, welke stuk- 

 ken in handen der Regeering zijn, en welker juistheid door de com- 

 missies volgens § 9 der ,, Regelen" is onderzocht. Zij hebben betrek- 

 king op de deelen der Oostelijke Residenties, waar de Voorloopige 

 minima het eerst zijn vastgesteld; uit Midden- en West- Java heb- 

 ben ons nog bijna geen berichten omtrent de eventueele requesten 

 bereikt. 



S. f. Assembagoes. Voor grondhuur werd hier nooit meer 

 betaald dan f 52,50 per bouw; groote complexen werden zelfs gehuurd 

 voor f 45, — per bouw, terwijl de inhuur van de maximum toege- 

 stane uitgestrektheid steeds coulant van stapel liep. 



S. f. P a n d j i e. De gemiddelde grondhuur was over 1917 f 49,28, 

 over 1918 f 50,50, over 1919 f 51,36. De willigheid tot verhuur blijkt 

 uit het feit, dat, hoewel het grondbezit uitsluitend erfelijk indivi- 

 dueel is, steeds groote aaneengesloten tuincomplexen met riet wor- 



