271 (133) 



hunne sawah's op het fabriekskantoor te liuur komen aanbieden. 

 De liuurprijs bedroeg over de oogstjaren 1917, '18 en '19 gemiddeld 

 resp. f 32,92 ; f 33,(32 ; en f 34,36, terwijl voor vroege oplevering 

 een premie van f 5, — tot f 15, — per netto bouw wordt betaald. De 

 tarra gaat in deze steenachtige bergstreek vaak tot 30% van den 

 bruto bouw, 



S.f. Soemberredjo. Inhuur steeds zonder eenige moeilijk- 

 heden; het aanbod overtrof de vraag, 



S.f. P o r r o n g. De gemiddelde huur was over het loopende 

 jaar f 55,81. Er is bij de inhuur niets gebleken van eenige moeilijk- 

 heid, verwikkeling en wrijving (4e al. van het rondschrijven No. 

 It 170/111 B van den Isten Gouvernements-Secretaris aan de Hoofden 

 van Gewestelijk Bestuurj, laat staan van oneerdere moeilijkheid, ver- 

 wikkeling of wrijving. 



S.f. Tan goela n gin. De gemiddelde huurprijs varieert thans 

 van f45,— tot f 90,—. Last met het inhuren, doordat de grondbezit- 

 ters hoogere prijzen vroegen dan de onderneming wenschte te beste- 

 den, werd niet ondervonden. Getracht werd, de wegens inkrimping in 

 1918 niet met riet te beplanten complexen tegen teruggave van de 

 reeds betaalde grondhuur weder ter beschikking te stellen van de 

 bezitters. Ondanks dat toen allerwege werd aangedrongen op zoo 

 groot mogelijke uitbreiding van de teelt van voedingsgewassen ter 

 vermindering van de kans op voedselschaarschte, geschiedde dit bijna 

 zonder uitzondering slechts ten koste van de meest mogelijke overre- 

 ding en na toestaan van velerlei faciliteiten, zooals uitgestelde beta- 

 lingen in twee en meer termijnen, kwijtschelding dier betalingen bij 

 mislukken van den oogst, waardoor dus de onderneming het geheele 

 risico bleef dragen, uitzoeken uit de terug te nemen gronden van 

 alléén de beste stukken, enz,. In verscheidene gevallen waren de 

 grondbezitters zelfs in het geheel niet hiertoe te brengen, ondanks 

 herhaalde voorlichting ter zake door het Inlandsch Bestuur, zoodat 

 deze gronden braak moesten blijven liggen. Als motief hiervoor werd 

 aangevoerd, dat de grond hun zoo'n hoog bedrag niet waard was, 

 m.a.w. dat zij, in aanmerking genomen de kwaliteit der onderhavige 

 gronden, de ervoor betaalde grondhuurprijzen te hoog vonden. Toch 

 gold het kwaliteitsgebrek (minder goede afwatering; duur riettrans- 

 port wegens grooten afstand) veel minder voor sawah dan voor riet. 



S.f. Boedoeran. Ook hier bleek de vrijwilligheid van de 

 verhuur uit de moeilijkheden, die ondervonden werden bij den we- 

 derverhuur van 200 bouwgrond aan de bevolking, en die wij even ver- 



