(138) 276 



jaren ernstige afmetingen aangenomen en bedreigt de rustige ont- 

 wikkeling der suikerindustrie." 



Wij liebben sleclits kunnen constateeren, dat overal, waar de 

 suikerindustrie voldoende huurprijzen bood, de gronden met gemak 

 binnenkwamen. Fabrieken, die moeilijkheden mochten ondervinden 

 door te lage grondhuurbiedingen, behoeven zeker niet door wette- 

 lijke bepalingen of wat dan ook geholpen te worden, en moeten 

 eventueel zichzelf helpen door verhooging der huren. 



De traditioneele moeilijkheden worden in de literatuur voorna- 

 melijk opgeworpen door hen, die ver buiten deu landbouw aan de 

 schrijftafel zitten en met wettelijke bepalingen economie pogen te 

 drijven, de beide landbouwende partijen zelve daarbij buitensluitend. 

 En bij hun koor zijn zich nu nog inlandsche politieke leiders komen 

 voegen, die hunne kracht meer zoeken in de luide leuzen dan in de 

 behartiging van het belang van den inlandschen landbouwer. Laten 

 wij hopen, dat onder- dit gerucht de stem der practijk op den duur 

 niet geheel verloren ga. 



Zooals wij in het zooeven vermelde overzicht reeds onder sf. Tan- 

 goelangin en s.f. Djatie vermeld vonden, is een volkomen bewijs voor 

 de vrijwilligheid der grondhuurovereenkomsten aan het licht geko- 

 men bij de teruggave van gronden aan de inlandsche grondbezitters, 

 toen de rietcultuur haar aanplant 1918— '19 met 15% heeft ingekrom- 

 pen. In 1918 waren de padiprijzen met 60% gestegen, vergeleken 

 met het tijdstip, waarop de huurcontracten waren aangegaan. Welk 

 een voordeel voor den grondbezitter, zou men denken, indien hij 

 dus op zulk een tijdstip van zijn contract ontheven kon worden. De 

 practijk leerde echter anders. Het kostte de grootste moeite, althans 

 een deel der gronden zonder schade terug te geven; Afdeelingsban- 

 ken werden bereid gevonden om de terug te betalen grondhuren 

 aan den grondbezitter voor te schieten; de fabrieken gaven uiterst 

 coulante voorwaarden voor terugbetaling van de grondhuur. welke 

 betaling in termijnenen pas na den oogst zou moeten plaats hebben: 

 doch meestal gelukte het niet, alle verhuurders tot terugname te be- 

 wegen. Zij namen de beste stukken, doch vonden voor de slechtere 

 stukken het risico te groot en prefereerden de veilige som gelds, die 

 zij als grondhuur ontvangen hadden. Zelfs als het beding gemaakt 

 werd, dat bij oogstmislukking de grondhuur niet teruggegeven be- 

 hoefde te worden, verkozen toch soms de grondbezitters niet. het 

 risico van de bewerking te dragen. 



Wij noemen hieromtrent nog een paar voorbeelden. 



