(140) 



278 



en ook deze bleken in de lijst van Voorloopig vastgestelde minima 

 somtijds toch belangrijk in prijs verhoogd te zijn, zooals de volgende: 



Aangezien de verhuurders of anderen ook niet bereid waren, 

 deze gronden in deel bouw te bewerken, bleven zij dezen Oostmoeson 

 ongebruikt liggen. Blijkbaar is de betaalde huurprijs dus reeds ver 

 boven de taxatie der netto-genotsderving. 



Deze voorbeelden zijn onbeperkt te vermeerderen; op vele fa- 

 brieken moesten gronden onbeplant blijven liggen, ondanks de in- 

 menging van Binnenlandsch en Inlandsch Bestuur, ondanks de wel- 

 willend toegezegde medewerking van Afdeelingsbanken, ondanks dat 

 terugbetaling der grondhuur bij oogstmislukking door de fabriek zou 

 worden kwijtgescholden, of ondanks dat de fabriek met restitutie van 

 een lager bedrag dan de betaalde grondhuur tevreden was. De con- 

 clusie kan slechts zijn, dat de thans betaalde grondhuren in zeer 

 vele gevallen reeds veel meer dan 100/c vertegenv^'oordigen van de 

 netto-genotsderving. 



Dit blijkt bovendien uit de houding der bevolking, zoodra bij de 

 fabriek eenige aarzeling tot inhuur bestaat. Deze aarzeling bestond in 

 het begin van 1918, toen sommige fabrieken wegens de verliesge- 

 vende suikerprijzen de inhuur van gronden voorloopig staakten. 

 Op de s.f. Winongan was het gevolg toen o.a. dat de sawahbezitters 

 der districten Grati en. Tongas zich gingen beklagen bij hunne We- 

 dono's, die deze verlangens tot verhuur overbrachten bij het tuin- 

 personeel. Sawahbezitters van de desa's Karanganjar, Rantjak en 

 Soemberglagah in het district Wangkal kwamen zelfs vele palen ver 

 naar de fabriek loopen om hunne teleurstelling te uiten, dat Wino- 

 ngan resp. 18, 7 en 10 bouws dezer desa's niet meer wenschte in te 

 huren. 



Indien dan inderdaad de grondverhuur bij de rietcultuur geheel 

 op vrijwillige overeenkomsten berust, blijkt dit dan niet uit de prijs- 

 fluctuaties, die bij alle transacties bij wisselende verhouding van 

 vraag en aanbod voorkomen? Ongetwijfeld. Nu de inlandsche land- 

 bouw telkens hoogere prijzen voor zijne producten maakt, zien wij 



