(142) '280 



de fabriek Kabat). liel/ij lioonlat de rij/ing daar reetls zooveel vroeger 

 liad plaats gehad. 



In Soerabaja was eerst vrij sterke rijzing, wellicht tengevolge 

 van een grondhuurstrijd, dien eenige der fabrieken in die jaren voer- 

 den in met de buurfabrieken betwiste gebieden en waarvan de grond- 

 bezitters uit den aard der zaak profiteerden: later trad derhalve weer 

 een geringe daling in. 



In de overige residenties was een meer of minder regelmatige 

 stijging, die voor deze 4 jaren in de Gouvernementslanden dus ge- 

 middeld ruim f 5,— per bouw of 1272% ^'^'^ ^^^^^ huurprijs bedroeg. 

 Het onderzoek over latere jaren zal wel aantoonen, dat de stijging 

 sinds 1914 regelmatig is voortgegaan, want in de voorafgaande reeks 

 van jaren 1900 tot 1910 greep een volkomen regelmatige stijging 

 plaats, die begon bij een gemiddelde van f33,87 per bouw in 1900. 

 Hieromtrent bestaat een rapport van het Syndicaat, getiteld ,,Grond- 

 huurprijzen bij de Suikerindustrie op Java, Resultaten der in De- 

 cember lOlOgeliouden enquête", doch in dat rapport zijn helaas geen 

 namen van fabrieken. Afdeelingen of Residenties vermeld, en de be- 

 rekening voor ieder jaar gaat daar niet over de in ieder jaar geslo- 

 ten contracten, maar over de in dat jaar geoccupeerde gronden, zoo- 

 dat de daar genoemde cijfers in vertraging zijn bij de economische 

 ontwikkeling, die zich het best laat afleiden uit de in ieder jaar ge- 

 sloten contracten. 



De genoemde bedragen zijn steeds de zuivere grondhuur. exclu- 

 sief premies of andere vergoedingen. 



Al deze feiten kunnen de Regeering bekend zijn; immers, in 

 de archieven der Bestuursambtenaren berusten afschriften van alle 

 grondhuurcontracten, zoodat volledige controle der cijfers mogelijk 

 is. Het zou naar onze meening gewenscht zijn, indien de bedragen 

 en oppervlakken van de in ieder jaar gesloten grondhuurcontracten 

 districtsgewijze en fabrieksgewijze geregeld door de Regeering wer- 

 den gepubliceerd, opdat elke twijfel aangaand-e de bedragen en de 

 stijging der grondhuren voortaan uit den weg werd geruimd. 



Hier komen w ij o p d en grondslag, die voor 

 de vaststelling en p e im o fl i e k e herziening der 

 m i n i m u m -grond h u u r p r ij zen zou k ii n n e n d i e n e n. 

 De eenige juiste -grondslag daarvoor is naar onze meenig dezelfde, 

 die bij de klasseering der gronden voor de landrente gevolgd wordt, 

 namelijk de waardeering door de grondbezitters zelve. Vrede kan al- 

 leen heerschen, indien aan.de grondbezitters zooveel mogelijk de vrije 



