(152) 290 



waarborgde l(5ening te sluiten om een deel der waarborgen weer in 

 te lossen. En een 2e Regeeringsbandeling tot liet tegengaan van deze 

 aan de milde tropen inbaerente neiging is ons uit geen enkel Staats- 

 blad bekend. Bezit de suikerindustrie zoo<lanig bet onbeperkte ver- 

 trouwen der Regeering, dat uitsluitend aan haar wordt opgedragen, 

 paal en perk te stellen aan de vobrscbotneiging van den grondbe- 

 zitter, met bebulp van den steun der elkander opvolgende grond- 

 Jiuurordünna ities ? 



Heeft de Regeering werkelijk niets verder voor baar scboon doel 

 gedaan, in die 23 jaren? Zij beeft bet leenen gereglementeerd en 

 gemakkelijk isn veilig gemaakt door sinds lÜOi een zwerm van pand- 

 buizen over heel Java te stichten ; en als men langs welken weg ook 

 op Java een drom inlanders voor een buis ziet staan, behoeft men 

 nooit te vragen, wat dat voor een buis is: zonder uitzondering een 

 pandhuis. 



Dat de omvang der leenzucbt niet gering is, blijkt o. a. uit het 

 feit, dat de Gouvernements-pandbuizen op Java over bet enkele jaar 

 1917 401/2 ii'ihioen panden in ontvangst namen, waarop zij té zamen 

 100 millioeii gulden voorschot verstrekten i). 



Het schijnt met de opvoeding van het Javaanscbe volk naar het 

 voorscbotlooze ideaal dus nog niet bard te vlotten. Zooals de stati- 

 stiek der toenemende besparingen de trots uitmaakt van een Eu- 

 ropeesch volk, zoo schijnt de Javaan zijn trots te vinden in de sta- 

 tistiek der steeds toenemende pandbeleeningen. Het aantal bij bet 

 Gourernement beleende panden was in de laatste 10 jaren als volgt : 2) 



1908 7,751794 panden 



1909 11,970498 » 



1910 15,159733 » 



1911 19,369244 » 

 J912 24,872917 » 



1913 27,018552 » 



1914 31,414203 » 



1915 3^/,630918 » 

 191G 30,363236 » 

 1917 40,451428 » 



Wij ^villen gaarne aannemen, dat een zeer belangrijk deel van 

 deze stijging of desnoods alles o[) rekening moet worden gesteld van 



1) De jiiite cijfers zijn 40/4.^1428 panden met een taxatiewaarde van f 1 23,80 10ü:5,9fi: verstrekte 

 beleeningssor f 99,0'.22685,20; volgens Verslag Gouvernements Pandliuisdienst 19n Deel II Bijlage No. 1, 

 slotregel, . 



2) 1. c. Blage No. 2, slotregel. 



