2<)l (153) 



de toename van liet aantal Gouverneinents pandliuizen. Maar van 

 een afname der voorschotneiging, die den grondhnnrwetgever in 1018 

 tot nieuwe en verder schrijdende maatregelen zou hebben kunnen 

 no[)eii. kunnen wij toch waarlijk in al die jaren niets ontdekken. 



De Uegeering heeft het niet bij de zorg voor een gemakkelijk en 

 veihg leenen op lijfgoed, sieraden en gereedschappen gelalen. Zij heeft 

 ook het beleenen van oogst en grond en huizen onder hare hoede geno- 

 men en overal u[) Java de desabankjes van het Volkscredietwezen en de 

 Afdeelingsbanken met de zorgen van hare ambtenaren omringd. 



Zouden wij die zorgen afkeuren ? Geenszins. Zij maken de leening 

 goedkooper en veiliger en verhoogen daardoor het levensgenot van 

 den .Javaan, die zich bij den Chiiieeschen en Arabischen geldschieter 

 snel zou verarmen en dus korter van het verworven geluk zou 

 genieten. Maar wij vragen ons af, of dit alles wel wijst op veel succes 

 in de richting van het paedagogiseh doel. Wij zien nergens op Java 

 iets anders dan de volkomen overheersching van het voorschot- en 

 leeiiingsysteem, niet alleen bij het oude, doch ook bij het jonge en 

 zelfs bij het jongste geslacht. Bij inspectie der inlandsche scholen 

 wedde een resident geregeld, dat als hij aan de leerlingen zou op- 

 geven een brief te schrijven met vrije keuze van onderwerp, hij te 

 voren het on<ler\verp zon kunnen noemen, dat in üOy^ dier opstellen 

 zou voorkomen. Het was liet alomtegenwoordige ,,minta pindjem", 

 d.i. ..ter leen vragen", en hij won steeds de weddenschap; altijd werd 

 uitsluitend geschreven teneinde geld, of een horloge, of een jas, of 

 anderszins ..ter leen" te vragen, i) 



Hier nu hel)ben wij te doen met een zaak. die wel iets dieper 

 gaat dan een curieuze volksgewoante, welke door opvoeding zou kun- 

 nen worden afgelegd. De geschiedenis der wereld toont voldoend, dat 

 in de milde tropen consumptie het wachtwoord is, consumptie van 

 het vrij gemakkelijk verworven bezit. Overproductie haalt het tropen- 

 volk zich zelden op den hals; met overconsumptie is het daarente- 

 gen bijzonder vertrouwd. De spaarders vormen bij de volken van het 

 warme klimaat de uitzonderingen; zij komen ongetwijfeld voor, doch 

 zijn zoo zeldzaam als de reuzen en dwergen; zelden vinden zij een 

 evenknie om te paren, en het gevolg is, dat de kinderen regelma- 

 tig verkwisten, wat de vader of moeder soms verzamelde: op allen 

 opbouw volgde in de tropen prompt de afbraak. 



Naarmate men de koude streken nadert, wordt dit anders. Eerst 

 is het het woestijnklimaat, nog verder noordelijk de winter, waardoor 



1.) Honderd Biieveii van Opbcffer, Batavia 1U13, p. Jlö. 



