297 (159) 



Hoe nu echter .' Nu zouden wij zonder voorschot een langjarig 

 contract van den grondbezitter moeten verkrijgen? Van den grond- 

 bezitter, die veehil Jezen noch scln'ijven i<an, en voor wien de voor- 

 uitbetaHng het voor hem eenig ware contract uitmaakt? Hij laat 

 zicli niet maanden te voren gehikkig maken met een papieren akte; 

 geld in zijn handen is zijn contract." zijn bewijs dat men hem ern- 

 stig neemt. 



En de wetgever, die voor contracten over meer dan één occu- 

 patie elk voorschot verbiedt, is tegelijk zoo goed, voor die contrac- 

 ten den termijn vóór de occupatie, waarbinnen de contracten reeds 

 afgesloten en verleden mogen worden, in art. 3 al. 2 van 15 op 30 

 maanden te verlengen. De Toelichting bij artikel 3 der Ordonnantie 

 zegt ervan : 



., Bedoelde termijn van 30 maanden geeft den belanghebbenden 

 niet-Inlander gelegenheid den grond vijftien maanden eerder in te 

 huren dan tot dusver geoorloofd was. Die vervroeging is toegelaten 

 om de nijverheid in staat te stellen, te ontkomen aan mogelijk in de 

 toekomst in toenemende mate te verwachten speculatieve mededin- 

 ging van Inlandsche geldschieters: met het oog óp de verhurende 

 grondbezitters behoefde tegen die vervroeging geen bezwaar te wor- 

 den gemaakt, wijl zij alleen geldt voor huurders, die geen, met de la- 

 ter verschuldigde huursommen verrekenbare betalingen mogen doen". 



AVij spreken niet gaarne van onoprechtheid. Wij verklaren slechts, 

 den gedachtengang van dezen Toelichter niet te kunnen volgen. Hij 

 wil ons in staat stellen, „te ontkomen aan mogelijk in de toekomst 

 in toenemende mate te verwachten speculatieve mededinging van In- 

 landsche geldschieters". Welzeker, en daarom, ingenieus als steeds, 

 verbiedt hij, eenig voorschot te geven. 



Wij verlaten nu even de schrijftafel van onzen paedagogischen 

 wettenmaker, en stappen de practijk in. Daar is hadji Soekoen van 

 desa Gading in district Kebontjandi bij Pasoeroean. Hij heeft prach- 

 tige groote rijstschuren; een aardig tjemaralaantje leidt naar zijn be- 

 zit. Hij huurt grond voor paditeelt van den inlander; geen ordon- 

 nantie legt hem aan banden; hij is blijkbaar nog niet rijp om de- 

 zelfde eer te genieten als de suikerindustrie, om namelijk voor de 

 Regeering als paedagoog van het Javaansche volk op te treden. Daar 

 hooren wij, dat hij 100 bouw sawah heeft gehuurd, die vroeger aan 

 de s.f. Winongan verhuurd werden. Hadji Soekoen is een rijk man; 

 wel betaalde hij een veel lagere huur aan de grondbezitters dan Wi- 

 nongan, maar hij betaalde de volle huur over 10 jaren ineens voor- 



