(162) 300 



schot ;ils leening aan deze mensclien gaven ; hij liad er zoo'n soe- 

 sah van, en het was al gauw nieuwjaar, poeasa, en ... . als wij 

 rietbrniid en rietverniehng kregen, was het toch ook niet zoo aange- 

 naam. Dat deed de deur toe ; onze trots was opnieuw gebroken. In- 

 derdaad, dat zou toch ook niet aangenaam zijn, die dierbare collec- 

 tie rietsoorten, eenig in de geheele wereld, de vrucht van jarenlan- 

 gen arbeid, door een enkelen lucifer in dien drogen tijd in vlammen 

 te zien opgaan, omdat wij deze wet niet wilden overtreden. En wij 

 kregen op die wijze eenigen indruk van het verschil tusschen een 

 schrijftafel, waar men wetten maakt, en een levend bestuur, waar 

 men die wetten uitvoert, of niet uitvoert. 



Wij spreken niet gaarne van onoprechtheid. En wij zouden niet 

 gaarne aannemen wat men ons honderdmaal verzekerd heeft, dat 

 zulk een onuitvoerbare wet toch zooveel macht en invloed aan den 

 aml)tenaar verschaft, omdat dan iedere suikerplanter een wetsover- 

 treder kan worden en men dan altijd kan blijven .spreken van „de 

 misstanden bij de suikercultuur". Maar wij worden ook niet gaarne 

 gehoond; en hoon is het, als artikel 3 der laatste schrijftafelordon- 

 nantie den termijn voor het te voren verlijden der contracten, die voor 

 meer d»n één occupatie gesloten worden, verlengt van 15 maanden 

 op 30 maanden, en tegelijk den termijn van vooruitbetaling redu- 

 ceert van 15 maanden tot nul, terwijl dan in de Toelichting nog 

 wordt opgemerkt, dat dit is om den suikerplanter te doen ontko- 

 men aan ,, mededinging van Inlandsche geldschieters". 



Het lust ons thans niet, bij zulk een onderwerp nog langer te 

 verwijlen. 



Wij stappen dus nu van het Voorschottenstelsel af en gaan over 

 tot het Premiestelsel, Zooals wij vroeger reeds opmerkten, heeft dit 

 genade gevonden in de oogen der Agrarische Inspectie, want zij be- 

 veelt het aan in de Toelichting, die wij reeds in Hoofdstuk Hl hebben 

 geciteerd, waar zij aanraadt om daarmee het bezwaar van het verbod 

 van voorschot in de beide tusschenjaren te corrigeeren. Ingenieus en 

 royaal hebben wij deze gestie genoemd, en eenvoudig is zij tevens. 



Het minste, wat de grondbezitter dan voor een langjarig con- 

 tract volgens de nieuwe minimumprijzen zal eischen, is het gelijke 

 bedrag van vroeger, zoodat zijn budget niet in de war raakt. Anders 

 toch zal hij het eenjarig contract blijven verkiezen, dat hem direct 

 geld verschaft en hem geheel vrij doet blijven. Sommigen nieenen, 

 dat hij misschien met betaling d. r jiadjek tevreden zal zijn; in de 



