3l;i (175) 



lichaam als de S.I. officieel tot stakingen van een dergelijke twijfel- 

 ai'lilige soort liare medewerking verleent". Men zal tocii niet ver- 

 langen, dat het premiestelsel uitgebreid wordt tot aan de bestuurs- 

 leden der S. I., om ongemotiveerde storingen van het bedrijf te voor- 

 komen? Men mag toch verwachten, dat de vereeniging S. I. integri- 

 teit verlangt, ook voor hare bestuurders? 



Wij constateeren hier uitdrukkelijk, dat niets de suikerindustrie 

 liever zou zijn dan dat alle desabesturen uit volmaakt integere men- 

 schen bestonden, en dat ook de laatste uitzondering verdween, waar- 

 bij een geval, van grondhuur eventueel niet op de meest zuivere ver- 

 houdingen van vraag en aanbod mocht blijken te berusten. 



Ware het premie- en voorschotstelsel te missen, welk een voor- 

 deel zou dit voor de industi'ie opleveren! Vijftien maanden voor den 

 aanvang van het kalenderjaar, dat is ['^/^i^'d^ voordat de spade voor 

 de rietteelt in den grond gestoken wordt, ^Yordt het bedrag voor de 

 grondhuur van omstreeks 10 millioen gulden betaald; dat beteekent 

 een zeer aanzienlijke verhooging van het vereischte werkkapitaal, be- 

 nevens een renteverlies naar 5% of driekw'art millioen gulden ieder 

 jaar. Zoo weinig echter als de Regeering voorloopig kans ziet het 

 volk van Java zoover op te voeden, dat dit de honderd mil- 

 lioen gulden kan missen, die de Regeering het volk ieder jaar 

 slleen reeds op lijfgoed en sieraden in de pandhuizen voorschiet, 

 zoo weinig ziet de suikerindustiie kans, driekwart-millioen gulden 

 rente per jaar te besparen door de vooruitbetaling der grondhuur 

 op te heffen. En daarom spreken wij liever niet over oprechtheid in 

 verband met den grondhuurwetgever, die zegt liet voorschotstelsel 

 te willen doen ophouden. 



Wij willen met een voorbeeld illustreeren, dat de Regeering zelve 



het voorschot gebruikt, zelfs indien zij den inlander sparen 



wil leeren. Het officieele desabankje geeft den desaman f 5, — voor- 

 schot op kwitantie met duimafdruk; hij betaalt 6 weken lang f J, — 

 terug; van de f i,- te veel is f 0,50 voor de kosten, f 0, 50 is het spaar- 

 geld (wang simpenan). Als deze operatie 5 keer in een jaar herhaald 

 wordt, is de inlander de gelukkige bezitter van f 2,50 geworden; deze 

 rijksdaalder wordt hem dan met de poeasa (inlandsch nieuwjaar) 

 uitbetaald, zoodat hij dan een royaler slametan kan geven of voor 

 dat feestje minder voorschot elders behoeft op te nemen. 



Dat dit ingenieuze spaarsysteem wederom niet zonder ongelukjes 

 tot uitvoering kon komen, spreekt vanzelf. Als de gecommitteerde 

 inlander eens per week zitting komt houden voor het desabankje, 



