317 (179) 



om een goede feitenkennis omtrent een industrie in Midden- en 

 Oo.st-Java op te doen, en wij constateeren, dat de pogingen der Agra- 

 risclie Inspectie in die richting te gering zijn geweest. Wij hadden 

 tot voor kort geen harer ambtenaren ooit ontmoet, doch wij hebl)en 

 ook niet gemerkt, dat zij in zake grondiiuurwetgeving reciitstreeks 

 met de practici overleg iiebben gepleegd. En dit kan niet worden 

 goedgemaakt door de wisseling van eenige geheime stukken met het 

 Dagelijkse!) Bestuur van liet Syndicaat. iVJen heelt ons verzekerd, dat 

 bij de invoering der vroegere grondhiiurordomianties de Meeren Van 

 Rees en Van Lawick persoonlijk met de atlininistrateurs kwamen 

 spreken, om zich in de stof in te werken en daardoor onjuistheden 

 te vermijden. Thans wordt de kennis der toestanden op andere wijze 

 verkregen, namelijk op bijeenkomsten met de inlandsche bevolking, 

 die op alles, wat de ambtenaar wenscht, ja en amen zegt, en die zijne 

 wenschen dikwijls reeds tegemoetkomt, als zij nog slechts halver- 

 wege zijn uitgesproken. Het is in alle takken van dienst bekend, 

 hoe moeilijk liet is, de zoo suggestibele inlanders te bi'engen tot 

 objectieve meeningvorming. Ook de andere partij te hooren, schijnt 

 niet meer te strooken met de huidige ambtenaarlijke opvatting, die 

 voorschrijft dat het Bestuur slechts dient om de inlandsche bevol- 

 king legen den Europeeschen kolonist te beschermen. Welaan, wij 

 hebben tegen deze opvatting geen bijzonder bezwaar, doch ontleenen 

 daaraan dan ook de vrijlieid om de Agraris<-he Inspectie ten volle 

 verantwoordelijk te stellen voor hare gebleken onvoldoende kennis 

 der feiten. 



De meest besproken misstanden ziju ongetwijfeld de rietbran- 

 den en de rietdiefstallen ; doch dit zijn uitsluitend bevolkings- 

 misstanden, die niet als suikermisstanden mogen worden aan- 

 geduid. Zij gaan volkomen hand in hand iriet de meerdere of min- 

 dere veiligheid in de toestanden tusschen de inlanders onderling en 

 zijn dan ook onafscheidelijk verbonden aan inlandsche Iniisbranden. 

 veediefstallen en andere diefstallen in de desa. Zij zijn freqnenter 

 naarmate het gezag slapper wordt uitgeoelend en nemen onmiddel- 

 lijk op verrassende wijze af. zoodra een krachtig man het Bestuur ter 

 liand neemt. Inderdaad, het volk van Java heelt naast de nadeelen 

 van zijne groote suggestibiliteit, die het aan elke inblazing overleve- 

 ren, ook het voordeel daarvan, dat het onder een reclitvaardig en 

 streng Bestuur gemakkelijk te regeeren is. 



Wij znllen over het verschijnsel der rietdiefstallen en i-ietbran- 

 den thans niet uitweiden ; slechts willen wij opmerken, dat de riet- 



