(180) 318 



planter in liooge mate uvergeleverd is aan de willekeur van den 

 Javaan en dat hij onder de huidige Westersche methoden van rechts- 

 bedeeling practisch geen rechtsmiddelen bezit om zich tegen schade 

 door deze Oostersche misbruiken te vrijwaren. Hoe erg dit is, willen 

 wij met één voorbeeld belichten. Het is uit den aard der zaak voor- 

 deelig voor den grondbezitter, als zijn grond door rietbrand eerder 

 vrijkomt, en aangezien een rietcomplex op den grond van talrijke 

 grondbezitters staat, behoeft slechts één van hen op de gedachte te 

 komen, het middel van den rietbrand te hanteeren om allen een al 

 of niet gewild voordeel te bezorgen. Wat zou dus natuurlijker zijn, 

 dan dat de planter zulke overwegingen van te voren uitsloot door te 

 bepalen, dat grond na rietbrand niet direct teruggegeven wordt, 

 doch pas op den einddatum van het contract .' Toch bhjkt zulk een 

 paedagogische maatregel geheel onuitvoerbaar te zijn: de bevolking 

 ziet hierin slechts vexatie en gaat gewelddadig tot inlandsche beplan- 

 ting van den vrijgekomen grond over. Bij bespreking met het Be- 

 stuur bleek dit niet bereid, zelfs in zulke gevallen hulp te verleenen 

 om het recht te handhaven, en liet het alle verantwoordelijkheid aan 

 den rietplanter over. 



Wij kunnen ons in dit verband voorstellen, wat er geschieden 

 zou, indien de planters den raad opvolgden van het slot der Toe- 

 lichting bij §5 der „Regelen" (pag. 69— 70), om de vrijgekomen gron- 

 den binnen den contract-termijn te verhuren aan de inlandsche be- 

 zitters. Heeft de Toelichter alleen een weinig willen hoonen, of telt 

 hij het slechts wat licht om steeds nieuwe oorzaken voor conflicten 

 te scheppen? 



Wie zich een juist idee wil vormen van wat onder „suikermis- 

 standen" wordt verstaan, komt bedrogen uit. Hij wordt afgescheept 

 met citaten, steeds weer citaten van oude en niet controleerbare 

 literatuur, of met toestanden en geïsoleerde feiten, die in het geheel 

 niet specifiek zijn voor de suikerindustrie. Nergens iemand, die wer- 

 kelijk misstanden heeft te noemen, door de suikerindustrie teweeg- 

 gebracht en toegankelijk voor ernstig onderzoek. 



Eigenlijk komt het meestal hierop neer, dat vagelijk al de on- 

 deugden van de lagere rangen van het inlandsch bestuur ten laste 

 van de suikerindustrie worden gebracht. Laten wij eens zien, hoe 

 over die rangen gedacht wordt door Gouvernementsdiensten, die er 

 nauw mee in aanraking komen. 



In liet Jaarverslag Top. Dienst 1909 lezen wij omtrent den Dienst 

 der Landrente p. 140 : 



