(18-2) :m) 



Een dergelijke tegenwerking bemerkt de mantri b.v. doordat 

 de grondl)ezitters te iaat of in het gelieel niet opkomen als hunne 

 gronden zullen worden onderzocht, doordat men niet opgewekt bij 

 ]jet werk is en liever op den weg blijft zitten luieren in plaats van 

 het veld te doorkruisen, doordat antwoorden wonlen gegeven, die 

 telkens weer worden tegengesproken, naar men verklaart wegens 

 niet begrijpen der gestelde vragen, maar blijkbaar met de opzette- 

 lijke bedoeling verwarring te veroorzaken, enz. enz.. 



Zorgvuldig waakt de tegenpartij ervoor zich bloot te geven, 

 zoodat de tegenwerking nimmer te bewijzen is, en voor den klasseer- 

 der is het nog het best met eindeloos geduld en onverstoorbare 

 kalmte voort te gaan, te doen alsof hij niets bemerkt. 



Voorts zijn vele der beste sawah's in sommige districten in han- 

 den van rijke hadji's en de bevolking staat zoodanig onder hun in- 

 vloed, dat zij met een stalen gezicht blijft beweren, dat goede sa- 

 wahs. aan die personen toebehoorende. minderwaardig zijn. En wijst 

 men op den bijzonder mooien oogst, die toch op het veld staat te 

 rijpen, dan beweert de bezitter, dat zulks toeval is, en hij behoeft 

 slechts de omstanders aan te kijken, en niemand waagt het nog een 

 woord te zeggen. 



In sommige ilistricten moest om die reden nogal eens worden 

 afgeweken van de eigen aangifte der qualiteit van den grond door 

 den grondbezitter". 



Op pag. 161 : ,. Meermalen bleek hier en daar in de residentie 

 Preanger-Regentschappen dat de 10 jaren geleden ingerichte land- 

 rente-boekhouding tot groote wanorde was vervallen, voornamelijk 

 door slecht toezicht van de zijde tier betrokken Inlandsche ambte- 

 naren". 



Op pag. 161 iets lager: Een Europeesch ambtenaar wilde het 

 verzoek om afschrijving van landrente niet doen inwilligen, „omdat 

 naar zijne nieening liet onbeplant blijven der sawah's moest worden 

 toegeschreven aan te groot grondbezit en aan luiheid der bevolking". 



Op png. 162: „Bij de ontheffingen van landrente hebben op 

 Java en Madoera, gelijk algemeen bekend is, nog vele misbruiken 

 ])laats". 



Op pag. 162, iets lager : 



„Het zal nog heel wat inspanning kosten, voordat de inning 

 der landrente-gelden even geregeld en nauwgezet geschiedt als bij 

 de Europeesche belastingen. 



Het plaatselijk bestuur was over het algemeen nogal lankmoedig 



