(186) 324 



van feiten sprake was. Het gaat ermee als met de dadels van Hassan 

 in MuLTATULi's Minnebrieven: diens vogel herhaalde eindeloos, dat 

 de dadels van Hassan „driemaal grooter zijn dan ze zijn", en ieder 

 kwam onder den indruk, kocht die dadels, en Hassan kon niet genoeg 

 voorraad inslaan om aan alle aanvragen te voldoen, en werd een rijk 

 man. Zoo ook is na de eindelooze herhaling der oude citaten iedere 

 planter de ,, suikermisstanden" gaan erkennen, zonder dat hij een 

 bewijs weet te noemen. Het Volksraadlid kent plaatselijk den Vor- 

 stenlandschen toestand en wij willen desnoods eenige mogelijkheid 

 opetdaten voor het geval, dat hij daar eens iets mocht hebben ge- 

 hoord, dat liij als suikermisstand wenscht aan te duiden; maar uit 

 zijne woorden is zulks niet op te maken. Zijne woorden gaan als altijd 

 voornamelijk over het premie- en voorschotstelsel, de uitingen van 

 den tropischen consamptielust, waarover hij liet volgende zegt in 

 de vergadering van 24 Juni 1918, Handelingen van den Volksraad, 

 pag 320: 



„De voornaamste grieven betreffen wel het premiestelsel bij de 

 grondinhuur, waardoor de lagere bestuursambtenaren in een zekere 

 fmancieele verhouding tot de onderneming komen te staan. Onge- 

 twijfeld bestaat hierbij gevaar, dat er ongewenschte toestanden ge- 

 boren worden, ofschoon ik moet bekennen, dat ik er mij geen voor- 

 stelling van kan maken, hoe dikwijls het voorkomt, dat de Inlander 

 door den ambtenaar in zijne qualiteit van inliuuragent der onderne- 

 ming gedwongen wordt, tegen zijn wil zijn grond te verhuren, en dan 

 liefst tegen een huurprijs,, die niet in evenredigheid staat tot de 

 waarde van den grond. Dat nog in verscheidene suikerstreken te lage 

 grondhuren worden betaald, is een feit, maar heeft, naar ik meen, in 

 de meeste gevallen een andere oorzaak dan pressie, namelijk het 

 funeste voorschottenstelsel, dat door de geheele lijdensgeschiedenis 

 van den Inlander als een roode draad heenloopt. Het haalt weinig 

 uit, het voorschottenstelsel op zijne beurt weer op rekening van 

 de armoede van den Inlander te stellen; beide staan veeleer in wis- 

 selwerking tot elkaar, waarbij psychische factoren in het spel zijn, 

 als een fatalistische onbezorgdheid, die tot op zekere hoogte in de 

 onzekerheid van bezit voedsel vindt, terwijl de losse huwelijksband 

 en de onbegrensde gastvrijheid, vooral jegens familieleden, het ver- 

 dere tot de bestendiging van het kwaad bijdragen". 



Wij kunnen slechts constateeren, dat deze spreker als Vorsten- 

 landsch landhuurder zelf nooit iets te maken heeft gehad met inhuur 

 inliet klein van gronden door bemiddeling van de inlandsche amb- 



