325 (187) 



tenaren, zooals hij het geHeft voor te stellen, en dat zijne woonlen 

 dus slechts aan de gewone ,,on dit" 's ontleend zijn, zoodat de sui- 

 kerinihistrie geen speciale beteekenis aan zijne woorden kan liechten. 



Dat ook in de Vorstenlanden de bekels (te vergelijken met de- 

 sabestiuirders ) in de rietlooze streken niet braver zijn dan in de 

 rietstreken, bleek nog op 1 Nov. j.1. in de bladen uit het bericht, dat 

 in de Bononganstreek in Zuid-Djocja, waar geen enkele Europeesche 

 onltnur wordt aangetrotïen. dit jaar een tweehonderdtal bekels de 

 geïrnle belastinggelden niet hebben kunnen verantwoorden en dat 

 eenige tientallen van hen reeds ontslagen waren. De gewoonte in en- 

 kele inlandsche streken om elkanders huisje in brand te steken, 

 woedt in die Bononganstreek ook minstens even erg als in een en- 

 kele Djocjasclie rietstreek. Indien dus ergens in het Djocjasche de 

 tegenwerking van een immoreel inlandsch beambte door een premie 

 bezworen mocht zijn, kunnen wij daarvan niet de suikerindustrie, 

 doch slechts het onvoldoende gehalte van een deel der inlandsche 

 bestuurders de schuld geven. 



Hoezeer Hassan's vogel nog steeds leugens tot waarheid wil ma- 

 ken door herhaling, bleek in de laatste dagen van October j.1., toen 

 de Voorzitter van de Centrale S. I., Tjokroaminoto, een telegram van 

 het Sarekat Islam-Bestuur te Kepandjen ontving, dat te Donomoeljo 

 hongersnood heerschte. Via het ,,Bataviaasch Nieuwsblad" deed toen 

 dadelijk het bericht in de bladen de ronde, dat dit zou komen, 

 „aangezien de sawah's daar werden verhuurd aan suikerfabrieken, 

 terwijl de droge velden werden ingehuurd door de H. V. A. voor ca- 

 save-aanplant" (o.a. te lezen in Alg. Landbouw Weekblad voor Ned- 

 Indië 8 Nov. 1918 p. 670) ; reeds bij het eerste onderzoek bleek, dat 

 Donomoeljo een streek is in het Malangsche Zuidergebergte, uren ver 

 verwijderd van de naaste riet- en cassavestreken en zonder verhuur 

 van ook maar één bouw sawah of drogen grond. 



En na de groote plundering, moord en brandstichting door in- 

 landers in de Chineesche wijk te Koedoes op 31 Oct. 1918, was na- 

 tuurlijk ook een der bladeti zoo vriendelijk, de „wantoestanden" bij 

 de grondverliuur van de suikerindustrie in te lijven als derde on- 

 der de oorzaken van die uitspatting ; waarom ook maar niet te- 

 gelijk den wereldoorlog aan die industrie verweten ? Wel staan in 

 hetzelfde nummer berichten over verschillende opstandigheden van 

 S. I. -leden op de rijstlanden in Demak en in de tambakstreek aan 

 de zeekust, waar geen rietstok te vinden is,maar dat doet niets : bij 

 Koedoes is rietcultuur, dus behoort die daar schuldig te zijn. En dan 



