(19^2) 330 



padi 1 bouw proefsiiit wordt gewogen, d.i. dus een 100 maal giuoler 

 oppervlak dan bij de Landrente gewogen wordt. 



Voor alle rietstreken zou zooiets niet uitvoerbaar zijn. l)ij nor- 

 malen Europeeschen landbouw wordt als regel de gelieele oogst ge- 

 wogen of gemeten, omdat het product bijna geheel op de markt 

 gebracht en verkocht wordt en de betaling plaats grijpt naar gewicht 

 of maat. Op Java hebben wij echter met kleinlandbouw of zelfs met 

 microlandbouw te doen, waarbij <le inlandsclie landbouwer veelal 

 niet meer dan omstreeks één bouw sawahgrond bezit en waarbij 

 slechts een onbeduidend deel van het product op de markt gebracht 

 wordt. Daar het grootste deel voor directe consumptie gekweekt 

 wordt, bestaat aan weging geen behoefte; en waar voor verkoop ge- 

 wogen of gemeten wordt, worden veelal nog de meest uiteenloopende 

 en wisselende ,, eenheden" als maat gebruikt. 



Een methode om voor de bepaling van den oogst een klein op- 

 pervlak als proefsnit te wegen en toch een vrij betrouwbaar eind- 

 cijfer te krijgen, is die, welke gevolgd wordt op de Pamanoekan- en 

 Tjiassemlanden. Zij staat beschreven in het boekje van dien naam 

 door Dr. R. Broersm.\, Batavia 1912, p. 47. Deze landen geven sa- 

 wah's in bezit aan de inlanders, die er zich komen vestigen, tegen 

 een heffing in padi (tjoekee) van Y.". ^'^'^ d^n oogst; het snijloon is 

 hier eveneens 7.y Iedere sawah is volgens p. 42, omstreeks i bouw 

 voor den ongehuwde en l'/2l50i^i^v "^'oor den gehuwde. Men neemt nu 

 op iedere sawah 3 proefsnitten. elk ter grootte van 1 vierkante roe, 

 en kiest daarvoor de beste, de sleclitste en een gemiddelde plek. 

 Van die 3 snitten wordt het gemiddelde als het product van de sawah 

 beschouwd. 



Op deze wijze' wordt ongeveer 3 roe op 1 a IY2 bouw gewogen, 

 d.i. meer dan 4 bouw per 1000 bouw. Dit is dus reeds meer dan 4 

 maal zooveel als bij de Landrente, maar het voornaamste gunstige 

 verschil is, dat dan per 1000 bouw 2250 snitten van 1 roe plaats 

 grijpen, tegen bij de Landrente slechts 4 a 5 snitten van 1/4 bouw 

 ieder. Een monstername op 2250 plaatsen in plaats van op 4 a 5 

 plaatsen moet uit den aard der zaak bij voldoend toezicht een zéér 

 veel betrouwbaarder cijfer omtrent den werkelijken oogst opleveren. 



In het genoemde boekje trekt Dr. Broersma de betrouwbaarheid 

 van de oogstcijfers op de P. en T. -landen in twijfel. Kortelings werd 

 dit ook anoniem gedaan door het Alg. Landbouw Weekblad van 3 

 Januari 1919 pag. 945. Ons dunkt dit voor de huidige omstandighe- 

 den geheel ten onrechte. Wij ontvingen hieromtrent de volgende 

 mededeelingen. 



