331 (193) 



De inlaudscbe taxateur kiest een roe op het beste gedeelte; de 

 belanghebbende sawahbezitter wijst een roe aan oj) het slechtste 

 gedeelte, nadat eerst het eventueel mislukte en dus af te schrijven 

 gedeelte is afgezonderd; het desahoofd kiest ten slotte een roe op 

 een gedeelte van gemiddelden stand. Door deze methode wordt op 

 de P. en T. -landen een cijfer verkregen, dat gemiddeld 272% Ifiger 

 bleek te liggen dan de werkelijke opbrengst van de sawah. Hierom- 

 trent zijn overvloedig waarnemingen gedaan, doordat men de geheele 

 sawah snijdt en weegt, indien de bezitter meent dat de uit de proef- 

 snitten bepaalde productie te hoog was. 



De inlandsche schatters hebben een groote vaardigheid in liet 

 schatten van de opbrengst verkregen, zoodat zij ook met slechts één 

 snit het product vrij nauwkeurig kunnen opgeven; dit geschiedt soms 

 op een aantal sawah's bij onderling overleg, op een oppervlak, dat 

 hoogstens ïb% van het totale geoogste oppervlak uitmaakt. Vaak 

 w^ordt eerst getaxeerd en daarna de proefsnitten gehouden ; de uit- 

 komsten blijken dan weinig te verschillen. 



Zonder afdoende controle zou onmiddellijk verslap})ing en fraude 

 bij de schattingen intreden, zooals vroeger gebleken is; er zijn tlians 

 dan ook 16 Europeesche geëmployeerden, die een voortdurende con- 

 trole op de inlandsche schatters uitoefenen, zulks op een sawaliop- 

 pervlak, dat thans tot 55000 bouw gestegen is (in 1911 was het nog 

 slechts 38000 bouw). 



Oogstopgaven van de P. en T. -landen zijn steeds i)i netto bouws, 

 dus exclusief galangans; de tarra voor galangans bedroeg in de drie 

 vlakke noordelijke districten Pamanoekan, Pegaden en Tjiasem resp. 

 5,4%, 4,0%, en 8,7 7,. 

 Het mislukte oppervlak was als volgt: 

 1911 1912 1913 1914 1915 191Ü 1917 1918 

 16% 23% 7% 137, 187, 14% 9% (± )8%?) 



Dit is niet hoog in vergelijking met de landen Indramajoe-West 

 en Kandanghauer ten oosten van de P. en T. -landen, die 7 jaar gele- 

 den door het Gouvernement zijn onteigend en waar de volgende per- 

 centages sawahoppervlak mislukt zijn volgens D. Mulder in Koloniale 

 Studiën, Publicatie No. 3 pag. 22. 



Losarang Kandanghauer 

 9% 

 45% 

 44% 



Wanneer wij ons nu afvragen of het mogelijk zou zijn, de sehat- 



