(204) 342 



zulk een regeling kan zijn, zoodat de Toelichter er zich wel wat al 

 te gemakkelijk van af heeft gemaakt door een regeling voor ,,niet 

 mogelijk" te verklaren. 



Ja, deze regeling heeft hare bestaansmogelijkheid ook in de Gou- 

 vernementslanden reeds lang bewezen. Op fabrieken der Koloniale 

 Bank worden grondhum'contracten gesloten, Avaarin het beding is 

 opgenomen, dat een bepaalde huur geldt voor occupatie tot 1 Juli, 

 terwijl bij occupatie na 1 Juli, 1 Augustus, 1 September of 1 Octo- 

 ber een telkens grooter wordende toeslag op de grondhuur wordt 

 uitbetaald. Voor de fabrieken Gending en Maron is deze toeslag voor 

 de 4 genoemde data resp. f 3,30: f (3,60; f 9,90 en f 13,20; voor 

 Sedatie en Seloredjo is hij resp. f 2,50; f 5, — ; f 7,50 en f 10, — . 

 Voor Bandjaratma is de toeslag als op Gending, doch met verschui- 

 ving van de data één maand naar achter. Op de fabrieken der Ko- 

 loniale Bank in de Vorstenlanden bestaat de toeslag ook, doch daar 

 zijn dergelijke regelingen tevens meer algemeen verbreid in den 

 vorm van ,,kasepan" of schadeloosstelling voor langer aanhouden 

 van den grond. 



Door rietbrand kan de occupatie van den grond te vroeg beëin- 

 digd worden; dit kan ten gevolge hebben, dat daardoor een toeslag 

 op de grondhuur vervalt, die bij normale uitrijping van het riet 

 betaald had moeten Avorden. Eenerzijds is in den toeslag dus een 

 prikkel ter voorkoming van rietbranden gelegen. Anderzijds schept 

 hij echter een prikkel daartoe, omdat de meeste rietbranden worden 

 gesticht uit onderlinge veete of naijver der inlanders. Zoo vermeldt 

 het adres van het Syndicaat aan den Directeur van Landbouw van 

 25 April 1911 (Archief 1911 p. 626) hieromtrent: „Volledigheidshalve 

 moet worden opgemerkt, dat de ervaringen, met deze, in het belang 

 der bevolking bedoelde extra-betalingen opgedaan, niet overal gun- 

 stig zijn. Sommige fabrieken moesten haar weer afschaffen, omdat 

 ze, naar het scheen, rietbranden in de hand werkten; (aan iemand 

 deze extra-betalingen niet gunnende, steekt men de op zijne gronden 

 staande tuinen in brand, om zoodoende aan de langere occupatie 

 een einde te maken)". 



In elk geval heeft de nieuwe grondhuurordonnantie deze rege- 

 lingen thans onmogelijk gemaakt, door de volle betaling over 2 

 Oostmoessons verplichtend te stellen. 



En die. afrondingsverschillen, zijn die nu de moeite waard om 

 te vermelden? Laten wij de kleine moeite nemen om het even na 

 te rekenen. De gebruikelijke afronding op een gulden beteekent, dat 



