(210) 348 



durven doen? Heerscht niet allerwege onder de mdUoenen grondbe- 

 zitters op Java nu minder welvaart, dan toen de padiprijzen de helft 

 van thans waren? Maar dan volgt daaruit ook, dat het netto-pro- 

 venu der sawah's geenszins rechtstreeks verband houdt met den 

 marktprijs der padi, en dat veeleer tengevolge van het zeer kleine 

 grondbezit een verhoogde marktprijs alleen belangrijk voordeel op- 

 levert voor den grootgrondbezitter en voor den handel. 



De padi-oogst op Java en Madoera was in 1916 volgens Bijlage 

 No. 24 van de Korte Berichten van het Dep. van Landbouw van IG 

 Augustus 1918 groot 94,137Ü00 pikol droge padi ^). Als de padiprijs 

 tijdelijk gemiddeld f 5, — in plaats van f 2,50 wordt, zou Java een 

 voordeel van 235 millioen gulden in zulk een jaar hebben, indien 



de padi een surplus-product was, dat naar het buitenland 



verkocht werd, zooals met de suiker het geval is. Java voert echter 

 geen rijst uit, doch in, zoodat er geen economisch voordeel van 

 hooge padiprijzen, doch slechts nadeel voor Java overblijft. De Ja- 

 vaansche landbouwer reserveert veelal een te klein gedeelte van zijne 

 padi om op te eten, verkoopt de restte velde voor den halven markt- 

 prijs aan opkoopers, en tegen den tijd dat zijn voorraad op is, koopt 

 hij het tekort weer terug tegen den zooveel hoogeren prijs. Hoe 

 duurder de padi, des te nadeeliger kan dit voor hem zijn. Het voor- 

 deel is slechts voor de grootere rijstproducenten, en voor de velen, 

 die leven van den opkoop der padi te velde om die eenige maanden 

 later in den tijd van schaarschte voor den dubbelen prijs w^eer terug 

 te verkoopen. Zoo heeft de Javaansche kleine grondbezitter als regel 

 geenerlei belang bij hooge padiprijzen, integendeel. 



Ditzelfde wordt ook bewezen door de in Hoofdstuk VII vermelde 

 feiten omtrent de traagheid der grondbezitters om gesloten grond- 

 huurcontracten in het begin van 1918 onder alle denkbare facilitei- 

 ten terug te nemen, niettegenstaande de padiprijzen toen met 60yo 

 gestegen waren. Voor deze kleingrondbezitters leverde dit blijkbaar 

 nauwelijks eenig voordeel op boven den tijd der lagere prijzen, zoo- 

 dat het verband tusschen grondhuur en padi-marktprijs bijzonder 

 gering blijkt te zijn. 



Wij willen niet in herhalingen vallen, maar moeten toch con- 

 stateeren, dat de oorzaak der foutieve prijsbepaling voor de grond- 

 huurminima wederom dezelfde is als bij de groepeering en klasseering 

 der sawah's: de ruwe prijsbepaling is gemaakt voor de Landrente, 



1) Voor 1917 bedroeg dit volgens Bijlage 35 van Korte Berichten 6 December 1918 nog meer, n.1, 

 99;029000 pikol droge padi. 



