349 C-11) 



waar minder juiste prijzen heel weinig ter zake doen, omdat de te 

 hooge scliatting geldt voor geheel Java, terwijl het berekende netto- 

 provenu in lederen belastingkring van het district met een per- 

 centcijfer vermenigvuldigd wordt, dat in verband met de econo- 

 mische sterkte van dien belastingkring in vrijheid en naar billijkheid 

 wordt vastgesteld. Alle eventueele onjuistheid van het berekende 

 netto-provenu wordt derhalve weer weggenomen door de vrije be- 

 paling van het belastingpercentage. 



De onjuistheid schuilt dus geenszins in het systeem der Land- 

 rente, doch is pas gekweekt door den ontwerper der ,, Regelen", die 

 uitvond om de padiprijzen van de Landrente kort en goed toe te 

 passen op de berekening van de huurprijzen der sawah's. Wij amu- 

 seeren ons al bij het vooruitzicht, dat ook op ander gebied uitvin- 

 dingen in dien geest gedaan worden, waarbij wettelijke regelingen, 

 die voor een bepaald doel gemaakt zijn, door den ambtenaar a bout 

 portant op geheel afwijkende doeleinden worden gericht. 



Dat vrijwel alle betrokken ambtenaren in het Binnenlandsch 

 Bestuur onmiddellijk en zelfs onafhankelijk van de requesten der 

 fabrikanten tot de erkenning kwamen, dat de berekeningswijze der 

 „Regelen" tot wanverhoudingen leidde en dat dus overeenkomstig 

 § 7 een andere berekeningswijze moet worden toegepast, behoeft na 

 al het voorgaande niet te verwonderen. 



Wij moeten echter nog A'erklaren, hoe het komt dat in de Vor- 

 stenlanden, ondanks een zooveel juistere berekeningswijze, toch ook 

 nog een veel te hooge huurprijs werd gecalculeerd. De twee oorza- 

 ken zijn reeds genoemd : de geflatteerde proefsnitbasis en de te 

 hooge padiprijzen. Maar die beide oorzaken werkten in de Vorsten- 

 landen nog ongunstiger dan daarbuiten. 



Wat de padiprijzen betreft, beschikte men niet over 

 cijfers gedurende 10 jaren, zooals in de Gouvernementslanden vaak 

 het geval was, maar werden prijzen tusschen 1914 en 1918 geno- 

 men, die door oorlogsinvloeden abnormaal hoog waren. Het is in- 

 derdaad grappig (voor niet- belanghebbenden althans) om den geest 

 der ambtenaren in zake Agrarische onderwerpen uit de stukken te 

 leeren kennen. Zoo redeneerde het ambtelijk deel der Commissie 

 voor het district Prambanan in de Res. Djocja in hare missive van 

 27 Juni 1918 als volgt: 



Men komt overeenkomstig de voorschriften „voor het district 

 Prambanan alleen voor de jaren 1914 t/m. 1918 tot een gemiddelden 

 padiprijs van f 2,96 per pikol." 



