355 (217) 



Merk\Yaardig is, dat de vergoeding voor langer aanhouden van 

 den grond in Djocja weer anders geregeld is dan in Solo, n.1. door 

 den huurprijs met V4 te verhoogen voor elke 3 maanden of gedeel- 

 te daarvan bij langere occupatie. Hierbij wordt een speling van 15 

 dagen toegestaan, die echter vervalt, als het contract pas ingaat op 

 15 Mei. Als na 18 maanden occupatie nog één maand of gedeelte 

 daarvan geoccupeerd wordt, is nog Y12 ^^^^ ^® jaarhuur verschul- 

 digd, welk bedrag bij nog langere occupatie weer tot 1/4 van de jaar- 

 huur aangroeit. Voor rietbibit wordt de jaarhuur op dezelfde wijze 

 met '/4 verlaagd bij occupatie gedurende 9 maanden of korter. 



Het is duidelijk, waarom in de Vorstenlanden zooveel betere re- 

 gelingen werden toegestaan voor de deelbouwformule en voor den 

 aftrek voor risico, dan in de Gouvernementslanden. Was dit niet 

 geschied, dan zou het bedrag tengevolge van het gevolgde systeem 

 der absurde Oostmoessontaxaties zoo buitensporig geworden zijn, 

 dat het bij lederen leek onmiddellijk verdenking zou hebben opge- 

 wekt. Men nam niet de moeite, eenig systeem in de verschillende 

 regelingen op Java te brengen, te laat bedenkend dat door zulk 

 lichtzinnig werk der ambtenaren alle vertrouwen in hunne argu- 

 mentaties ondermijnd zou moeten worden. 



Wij willen dit hoofdstuk besluiten met aan te duiden, hoezeer 

 ambtenaren soms de economische verhoudingen uit het oog ver- 

 liezen. 



De Java-suikerindustrie heeft vele ups and downs gekend; meer- 

 dere malen stond zij op den rand van den afgrond, zoodra hare 

 buitenlandsche concurrenten op de markt verschenen met vraagprij- 

 zen, die beneden den kostprijs van de Java-suiker vielen. Zoo is de 

 Java-suikerindustrie eerst uit haar oorspronkelijk afzetgebied Europa 

 verdrongen door de Europeesche bietenteelt, waarna zij haar afzet- 

 gebied verplaatste naar Amerika. Weldra werd zij ook daar verdron- 

 gen door de opkomende Amerikaansche bietenteelt en de uitbrei- 

 ding der rietcultuur op Hawaï en Cuba. De resultaten zijn allerwege 

 op Java te zien: het aantal ruïnes van gesloten suikerfabrieken is 

 op Java even groot als het aantal nog werkende fabrieken, waarvan 

 nog vele bestemd zijn om te verdwijnen in den strijd om het bestaan. 



Thans is de Java-suikerindustrie in hare laatste redoutes terug- 

 gedreven, de Aziatische markten, waarvan Britsch-lndië bijna de 

 helft en de Oost- Aziatische havens ruim de helft van het product 

 opnemen. De te verwachten uitbreiding van de suikerconsumptie der 

 Europeesche volken zal derhalve niet ten goede komen aan de Java- 



