(218) 356 



suikerindustrie, die al heel blij mag zijn, indien daardoor althans de 

 steeds toenemende Cuba-oogsten mochten worden afgeleid van het 

 envaheeren onzer Oostelijke markten via het Panamakanaai. 



Zoo hangt de Java-suikerindustrie dus geheel af van den kost- 

 prijs harer suikers bij vervoer naar de Aziatische markten, waar 

 naast het inheemsch product steeds meer op Europeesche wijze be- 

 reide suiker verschijnen zal van Britsch-lndië zelf, van Mauritius, 

 van Fransch Indo-China, van Formosa, terwijl thans ook de bietsui- 

 ker van Mandschoerijë in het strijdperk treedt. 



Het is bekend, dat de Java-suikerindustrie haar kostprijs bij stij- 

 gende grondhuren, loonen en materiaalkosten steeds weer omlaag 

 heeft weten te brengen door opvoering van het product per bouw. 

 Hare cultuur wordt met een intensiteit gedreven als nergens ter 

 wereld. Zij kweekt voor ieder grondtype de rietvariëteit, die daar het 

 beste product geeft, bepaalt nauwkeurig het economisch optimum 

 voor iedere meststof, bepaalt den optimalen planttijd en snij tijd, 

 neemt duizenden vakkenproeven met twaalfmalige herhaling van 

 ieder proefobject om de beste variëteiten en bemestingen vast te 

 stellen, om het optimale aantal bibits per geul, den optimalen geulaf- 

 stand, de optimale graafdiepte, het al of niet loonende van iedere 

 grondbewerking en honderd andere zakerl meer, empirisch te be- 

 palen. 



Elke groep fabrieken heeft haar eigen rietdokter, die de gezond- 

 heid van bibiten aanplant bewaakt, die met behulp der waarschijn- 

 lijkheidsrekening de juiste conclusies uit de vakkenproeven trekt, die 

 het bibitplan en de soortenkeuze helpt vaststellen. In de fabriek 

 wordt op dezelfde wijze elk onderdeel van het werk op zijn zuinigst 

 verricht, wordt met behulp van honderdduizenden analysen van ie- 

 der onderdeel het optimum wetenschappelijk vastgesteld, tot zelfs 

 van dén besten afstand van ieder paar molenrollen toe. 



Op de kantoren wordt door een enorme vakkundige boekhou- 

 ding elk onderdeel van het bedrijf vergeleken, van ieder onderdeel 

 de rentabiliteit bepaald, en op die wijze de kostprijs zoo lang moge- 

 lijk binnen de mogelijkheden van de marktprijzen gehouden. Een 

 meerdere uitgave van één gulden per bouw is in die boekhouding 

 geen onverschillige zaak; immers zij beteekent 2 ton gouds per jaar 

 voor het geoccupeerde areaal, die van de winst afgetrokken of bij 

 het verlies opgeteld moeten woorden. 



Ingewijden weten ook in Regeeringskringen, dat geen Staats- of 

 Inlandsch suikergrootbedrijf bestaanbaar zou zijn zonder een even 



