(236) 



374 



minima in de Gouvernementslanrlen zooveel hooger kwamen dan het 

 door den grondbezitter bij verluiur gederfde genot, zijn in dat over- 

 zicht te vinden onder No. 6, 9, 10, 11, 14 en 15. 



Sommigen erlcennen weHswaar, dat de inlandsche grondbezitter 

 niet meer geld van zijn grond maakt dan de grondhuur voor riet- 

 cultuur hem oplevert, doch zij achten dit een gevolg van een onder- 

 stelde economische zwakte, die hem naar voorschot doet hunkeren. 

 Dezer dagen ontvingen wij berichten omtrent grondhuur in Palembang 

 op de Pasoemah-hoogvlakte, waar van economische zwakte geen 

 sprake is. Zij hebben niet betrekking op inlanders in geldverlegen- 

 heid, doch op het district of de Marga, die daar goede ge"irrigeerde 

 gronden wil verhuren voor f 5, — per bouw, en gronden, die gemak- 

 kelijk voor irrigatie geschikt te maken zijn, voor slechts f J,5Ü per 

 bouw. Deze sawah's kunnen wellicht 3 oogsten van ieder 40 pikol 

 droge padi per bouw in 2 jaar leveren en liggen gunstig in de on- 

 middellijke nabijheid der ondernemingen, welke deze gronden huren 

 om er rijst voor hare contractarbeiders op te kweeken. Hier hebben 

 wij nu eens een inlandsche bevolking, die economisch sterk genoemd 

 kan worden ; de bewoner der Palembangsche Bovenlanden heeft 

 weinig lust om de sawah's zelf te bewerken, omdat hij zich op an- 

 dere wijze grootere inkomsten w'eet te verschaffen. De welvaart is 

 er zoo algemeen, dat de sawahbew^erking door desagenooten den 

 •grondbezitter in verhouding tot het product te duur komt, vandaar 

 de lage grondhuurprijzen. En zoo ook is het op Java in hoofdzaak de 

 verhouding van kosten tot product, die bepaalt of de Javaan zijn 

 grond al of niet gretig verhuurt voor de thans geldende prijzen. 



Wij willen ten slotte nog enkele woorden wijden aan liet toe- 

 komstbeeld der inlandsche winstparticipatie^ dat in het voorgaande 

 nog nauw'elijks behandeld is. Dezer dagen werd dit punt o.a. even 

 aangeroerd door Mr. H. J. Boelen in „Vragen des Tijds" 1918 pag. 

 427. Het betreft namelijk de mogelijkheid om de inlandsche bevol- 

 king bij de uitkomsten van het suikerbedrijf te interesseeren. 



Van een recht op winstaandeel voor de bevolking kan moeilijk 

 sprake zijn, omdat de grond en de arbeid niet de eenige onmisbare 

 factoren voor het bedrijf zijn, maar evenzeer de machinerieën, de 

 bibit, de emballage, het spoorverkeer, enz. (vergelijk Archief 1911 

 p. 606— 607). Indien men aan de inlandsche bevolking echter een 

 rechtstreeksch belang bij de suikerindustrie wenscht te geven, zou 

 men haar kunnen laten participeeren in de winst naar een vast per- 

 centage van het aan aandeelhouders uit te keeren winstbedrag. 



