(238) 37(; 



zijn niet alle onverdeeld bemoedigend. Nu de zorg der overheid 

 voor scholen en passars zich uitbreidt, is in die richting de zorg 

 der fabriek minder noodig. De zorg voor den veestapel had vaak 

 weinig succes, omdat het geïmporteerde of verbeterde vee bijna di- 

 rect weer naar elders werd verkocht, of omdat vooral in de Yor- 

 stenlanden men voor verbeteringen van het veeras niets voelde. Ook 

 de gediplomeerde inlandsche vroedvrouw wei^d veelal weinig gewaar- 

 deerd en verkreeg ook na persoonswisseling niet het vertrouwen, dat 

 de gewone inlandsche „doekoen" geniet, zoodat zij meestal slechts 

 geroepen werd als het reeds te laat was. Maar alles bijeen moet 

 toch een gunstige invloed der velerlei pogingen verwacht worden, 

 al is deze thans nog moeilijk aan te toonen. 



Het beheer van het winstaandeel door de fabriek is ongetwij- 

 feld een groote belemmering voor de populariteit dezer winstuit- 

 keering. Beheer door de inlandsche gemeente zelf is echter weinig 

 productief, zoolang de desakas zich nog meermalen in den zak van 

 den loerah schijnt te bevinden. 



Zoo zien wij voorloopig helaas geen anderen uitweg, dan dat 

 men een eventueel winstaandeel alleen voor de verhuurders van 

 gronden beschikbaar stelt, evenredig aan het verhuurde oppervlak, 

 en dat men hun het bedrag in geld uitkeert. De meerder of min- 

 der productieve besteding der gelden kan dan overgelaten worden 

 aan de belanghebbenden, die door het Gouvernement en de In- 

 landsche opleving geleidelijk tot betere gewoonten kunnen worden 

 opgevoed. 



Voor de beste arbeiders der fabriek kan men dan gratificaties 

 blijven beschikbaar stellen, zooals tot nu toe ook veelal plaats heeft. 



ÖTerzicht van de behandelde ouderwerpeu. 



A. De L a n d r e n t e g e g e V e n s en de m i n i m u m - g r o n d- 



h u u r p r ij z e n. • 



i. De landrentegegevens, besproken in Hoofdstuk H, leveren een 



voortreffelijken grondslag voor een billijke verdeeling der land- 



rente op Java. 



2. De Dienst der Landrente pretendeert geenszins, een agronomisch 



juiste indeeling der sawah's te hebben gemaakt ; hij deelt de sa- 



wah's alleen in volgens ,,uit een belastingoogpunt gelijkwaardige" 



