379 (24d) 



13. De meerdere arbeid voor het latere bewerken der sawah is den 

 verhuurder volkomen bekend en door hem reeds geconverteerd in 

 den vraagprijs bij de verhuur, zoodat een aparte schadeloosstel- 

 ling slechts dubbele betaling zou beteekenen. Bovendien zou zulk 

 een schadeloosstelling in zekeren zin een premie stellen op niet 

 tijdige oplevering van de sawah, door nog een extra polowidjo-oogst 

 te kweeken vóór de glanggangansawah in plaats van op het dong- 

 kelveld, waardoor zoowel de padi-oogst als de rietoogst zeer be- 

 nadeeld zouden worden. 



14. De Toelichting bij § 5 der „Regelen" (pag 69) zegt, dat de mi- 

 nimumprijs een vergoeding voor 2 volle Oostmoessons moet be- 

 vatten, ook indien in de huurakte het gebruikelijke beding is op- 

 genomen, dat de sawah direct na den rietoogst (die over groote 

 oppervlakken zelfs reeds in Mei valt) teruggegeven moet worden. 

 De Toelichting erkent, ,,dat zulks niet van hardheid jegens den 

 ondernemer is vrij te pleiten." „De ondernemers kunnen zich ech- 

 ter in zoover grootendeels vrijwaren voor geldelijk verlies, dat zij 

 voormeld beding weglaten en de vrijkomende gronden nog voor 

 het overblijvende gedeelte trachten te verhuren, inde eerste plaats 

 zoo mogelijk aan de bezitters der gronden". Indien de Toelichting 

 hierin gelijk had en de grondbezitters werkelijk hiertoe te bren- 

 gen waren, zou toch slechts wrevel en ontstemming bij hen ge- 

 wekt worden, dat zij thans zouden moeten betalen voor een recht, 

 dat hun vroeger steeds kosteloos door de fabrikanten is gegund. 



15. Het netto-oogstproduct wordt door de berekeningswijze der „Re- 

 gelen" omgezet in netto-provenu of netto-genotsderving, door 

 het netto-product in pikols droge padi te vermenigvuldigen met 

 den officieelen padiprijs der Landrente, zonder rekening te houden 

 met de transportkosten der padi, opslagkosten, risico door mui- 

 zenschade en andere risico's, die op het gesneden netto-padi- 

 product drukken, en zonder te vragen of de gederfde oogsten 

 in werkelijkheid tot die prijzen gerealiseerd zouden zijn geworden. 

 Het is bekend genoeg, dat de inlander practisch altijd zijne padi 

 te veld staand verkoopt en veel lagere prijzen ontvangt en dus 

 veel minder netto-provenu derft, dan door de officieel vastge- 

 stelde padiprijzen wordt uitgedrukt. Nog erger: veelal konden door 

 de met het onderzoek belaste ambtenaren geen padiverkoopen op 

 de passars worden geconstateerd en dan werd de officieele padi- 

 prijs eenvoudig bepaald door den halven brasprijs te nemen. In 

 Hoofdstuk IX is uiteengezet, dat dit niet overeenkomt met de 

 werkelijke prijsverhoudingen. 



