381 C243) 



De gemiddelde grondhuur bedroeg in Nederland blijkens Hoofd- 

 stuk X per bouw : 

 188l-'85 188(3— '9ü 1891—95 1896—1000 1901 — 1905 

 f 41 f 'M) f 30 1' 30^ f 39 



'21. De grondbezitter ziet geen kans, door deelbouw of door verkoop 

 van den netto-oogst op zijne te verhuren surplus-gronden meer 

 geld te maken dan de fabrikant lieni als grondhuur biedt (Hoofd- 

 stuk IX). Indien de wetgever grondhuurprijzen vaststelt, die boven 



• dat bedrag gaan, kan moeilijk van ..minima" gesproken worden. 

 Zulk een prijsberekening toch wordt alleen op maximum-prijzen 

 toegepast, die liuurders eventueel tegen woeker moeten besclier- 

 men. Ook wordt zulk een prijsberekening wel toegepast bij dwang 

 of onteigening, doch van eenige verplichting tot verhuring is bij 

 de grondbezitters geen sprake in de grondhuurordonnantie, en 

 daarvan mag ook geen sprake zijn onder de toestanden der Gou- 

 vernemen tslanden. 



'22. De grondhuurprijzen in de Vorstenlanden zijn veel te hoog be- 

 rekend, voornamelijk tengevolge van de fouten, genoemd onder 



7 en 15. Indien de Regeering niet op deze door hare ambtenaren 

 gemaakte fouten terugkomt, zal zij de suikerindustrie in de Vor- 

 stenlanden een zwaren slag hebben toegebracht. 



'•13. In deze verhandeling zijn de fouten en nadeelen van de bereke- 

 ningswijze der minimumprijzen volgens de „Kegelen" beschouwd 

 van uit het standpunt, dat deze ,, minima" ook de werkelijk te 

 betalen prijzen zouden worden. De officieele Toelichting bij art. 



8 der nieuwe grondhuurordonnantie (pag. 29) merkt echter op : 

 „De Inlandsche grondbezitter blijft uiteraard geheel vrij om hoo- 

 gere prijzen dan bedoeld minimum te bedingen'' en ,,Waar het 

 dus niet gaat om de bepaling van huurprijzen, wat trouwens de 

 krachten van het Bestuur verre te boven zou gaan, kon volstaan 

 worden met een eenigszins globale bepaling van de huurwaarde". 

 Alle door ons genoemde nadeelen moeten derhalve nog zwaar- 

 der worden getaxeerd dan door ons is geschied. 



24. Bovendien zouden de kunstmatige ongelijkheden, die de bere- 

 kening der grondhuur volgens districtsgroepen op de wijze der 

 .-jRegelen" teweegbrengt onder de gronden eener zelfde desa, af- 

 gunst en ouderlingen naijver in de desa wekken en nieuwe geva- 

 ren scheppen voor orde en rust in de desa. De industrie zou dit 

 slechts kunnen voorkomen door de huren naar boven te nivellee- 

 ren en dus alle nadeelen nog weer eenige intervallen hooger te 

 transponeeren. 



