383 (245) 



aan de suikerindustrie Ie verlniren dan bij onderlinge verliuur 

 behaald kan worden, wordt nog ver overtroffen door het voordeel 

 van de daardoor geschapen werkgelegenheid. Deze brengt min- 

 stens f 350, — per bouw per rietoogst onder de inlandsche bevol- 

 king; de suikerindustrie geeft aan loonen en leveringen van in- 

 landers + 70 millioeu gulden 's jaars uit, welk bedrag door uit- 

 gaven aan niet-iniaiidsclie, doch met behulp van inlanders gedreven 

 bedrijven (machinefabrieken, spoorwegen enz.) nog hooger komt. 

 Voor de uitgaven der suikerindustrie aan spoor- en trammaat- 

 schappijen zie men de enorme cijfers van Mr. R. J. Boelen in 

 Vragen des Tijds 1918 pag. 414 e. v.. 



31. Toen in 1918 de Regeei'ing de meening der Residenten inwon 

 over de economische beteekenis der suikerindustrie voor de in- 

 landsche bevolking, kwam duidelijk aan het licht, dat dezen ten 

 volle de beteekenis der industrie voor hunne Gewesten beseften 

 en volstrekt niet meegingen met de geruchtmakende leuzen tegen 

 de suikerindustrie, die in geen enkel verband met de werkelijk- 

 heid stiian. 



32. Naast de omvangrijke voordeden onder 29 en 30 voor het grond- 

 bezittende zoowel als voor het gemiddeld omstreeks even groote 

 niet-grondbezittende deel der bevolking staan nog een aantal wei- 

 nig genoemde voordeden, zooals de gunstige nawerking van som- 

 mige meststoffen; de op vele plaatsen aangebrachte grondverbe- 

 teringen; het beschikbaar zijn van gratis riettoppen over meer 

 dan 200000 bouw voor veevoer gedurende den gebeden snijtijd, 

 d.i. juist in den tijd van veevoederschaarschte; gratis rietblad voor 

 het vervaardigen van „welit" voor dakbedekking; achterblijvend 

 dood riet voor brandstof; onderhoud en herstel van vele aan- en 

 afvoerleidingen der sawah's; de invloed op irrigatiewerken in het 

 algemeen, die aan den inlandschen landbouw ten goede komt; de 

 veel ruimere verkoopgdegenheid voor de inlandsche producten 

 aan inlandsche werklieden; en van andere meer, die door de fa- 

 brikanten te weinig onder de aandacht van het publiek gebracht 

 zijn, maar die aan de Europeesche en Inlandsche bestuursamb- 

 tenaren voldoend bekend zijn. 



33. De suikerindustrie heeft op Java niet alleen het aanzijn gegeven 

 aan een groot aantal tramwegen, die de welvaart der inlandsche 

 bevolking ten zeerste hebben bevorderd, aan een vrij groote ma- 

 chine-industrie en aan een tijdige ontwikkeling van vele spoor- 

 wegen, vele handelszaken en het bankwezen, maar zij heeft ook 



