(246) 38 't 



op vele plaatsen den veestapel sterk voorn ifgcbracht. Als een der 

 lioof'dbezwaren tegen tijdelijke inkrimping van den aanplant in 

 oorlogstijd werd door de fabrikanten dan ook genoemd, dat zij 

 niet wisten, boe den met zooveel moeite en kosten opgebouwden 

 veestapel der bevolking in den tijd van groote veevoeilerscbaarscb- 

 te in leven te liouden, als daii geen toppen van bet suikerriet 

 meer bescbikba'.ir waren, zoodat zij voor gebrek aan ploeg- en 

 tfekvee vreesden na eventueele inkrimping van den aanplant. 



3i. De onttrekking van gronden voor de rietcultaiir aan de produc- 

 tie van inlandsclie voedingsmiddelen wordt in de literatuur veel- 

 al overscbat. üeze cultuur gebruikt slecbts ruim 200000 bouw 

 grond per jaar, op een oppervlak van ruim 8 millioen bouw^ 

 bouwgrond op Java, waarvan ruim 4 millioen bouw sawabgrond 

 is (Hoofdstuk V). 



35. Door de rietcultuur valt van de inlandscbe productie van voe- 

 dingsgewassen geenszins een even groot percentage weg, als bet 

 voor riet geoccupeerde oppervlak van 2'72 % van den bouwgrond 

 of 5 °/ó van den sawabgrond bedraagt. De rietcultuur stimuleert 

 namelijk in sterke mate bet intensief gebruik van den grond voor 

 inlandscbe cultures en vei'boogt het product per bouw. Zonder 

 rietcultuur zou wellicht geen grootere hoeveelheid inlandscb voed- 

 sel op Java gekweekt zijn geworden dan thans het geval is 

 (Hoofdstuk V). 



86. Verhooging van de voedselproductie op Java op korten termijn 

 is in hoofdzaak alleen te verkrijgen door nog snellere uitbreiding 

 der irrigatiezorgen en door deze zorgen ook overal uit te strek- 

 ken over de bevolkingsleidingon, die thans nog zoo dikwijls ver- 

 waarloosd worden (Hoofdstuk V), 



37. De bepaling in art. 10 g der grondbuurordonnantie, dat niet 

 meer dan '/.s der saw^ah's of droge gronden van een desa of van 

 een gehucht per jaar met riet mag worden beplant, waarborgt 

 dat de grondbezitters in de Gouvernementslanden zelfs bij een 

 maximum verhuring hunner gronden toch steeds nog 2/^ deel 

 van het oppervlak voor eigen cultuur overhouden en dus geens- 

 zins „tot arbeider verlaagd worden", zooals in de literatuur som- 

 tijds ten onrechte aan de industrie is verweten. 



C. De h y po t 11 e ti s c h e misstanden, het voorschot- 

 stelsel en de b e d r ij f s z e k e r h e i d der J a v a - su i k e r- 

 industrie. 



38. Van misstanden, die aan de suikerindustrie moeten worden ge- 



