(4) 2248 



standaardcijfer kan berekenen, terwijl er tegenover 247 B maar en- 

 kele weinige j^roeven ter beschikking staan, waardoor het standaard- 

 cijfer tegenover 247 B geen waarde heeft. Toch kan men in dat geval 

 het productievermogen tegenover 247 B heel goed bepalen. Op zeer 

 vele gronden, waar 100 POJ geplant wordt, kan ook 247 B groeien; 

 de verhouding der beide soorten is bekend uit de lange reeks proe- 

 ven van 1907 tot 1918. Men mag aannemen, dat die 518 proeven 

 zoodanig over allerlei grondtypen verdeeld zijn geweest, dat zij een 

 juist beeld geven van het gemiddelde productieverraogen van 100 

 POJ tegenover 247 B. Met dit getal kunnen wij dus een cijfer, dat 

 de verhouding tot 100 POJ aangeeft, omrekenen op 247 B. De vraag 

 blijft nu, welke rietsoort we als basis voor onze schaal moeten aan- 

 nemen. Onze keuze is op 247 B gevallen, omdat dit gedurende ver- 

 scheidene jaren de soort is geweest, die het grootste areaal besloeg, 

 en die naar wij meenen ook in de volgende jaren nog een der 

 belangrijke soorten zal blijven. Op het oogenhlik is de toestand in 

 de cultuur deze. Voor 100 POJ zijn talrijke vervangers aanwezig; 

 Dl 52, EK 28, SW 3, Dl 46, 221 B zijn alle vroegrijpe soorten, die 

 op verschillende grondtypen het areaal van 100 POJ hebben afge- 

 knabbeld. Voor 247 B zijn het hoofdzakelijk de soorten EK 28 en 

 EK 2, terwijl juist een deel der gronden, waarop men 247 B plant, 

 n.1. gronden met een hoogen grondwaterstand, voor EK 28 onge- 

 schikt zijn. Wanneer 247 B ook betere vervangers mocht krijgen en 

 daardoor tot een minder belangrijke soort terugvalt, belet niets ons, 

 alsdan van schaal te veranderen. 



Gaan we nu nog na, hoe de standaardcijfers berekend zijn. In 

 elke proef wordt de opbrengst van een soort omgerekend op een 

 opbrengst van de toetssoort van 1000 voor riet en 100 voor suiker. 

 Zoo vinden wij dus evenveel verhoudingen als er proeven zijn, waar- 

 in de soort onderzocht is. Het arithmetisch gemiddelde van al die 

 verhoudingsgetallen is het standaardcijfer voor dat jaar. Om de stan- 

 daardcijfers van een aantal jaren te vereenigen, wordt het cijfer van 

 elk jaar in rekening gebracht evenredig met het aantal proeven, 

 waaruit het berekend is; m.a.w. men vermenigvuldigt aantal proeven 

 en verhoudingsgetal voor elk jaar, telt de producten op en deelt door 

 het gezamenlijk aantal proeven. De rendementcijfers geven de ver- 

 houding der rendementen van iedere soort aan tegenover 247 B, 

 wanneer het rendement daarvan op 10% gesteld wordt; immers uit 

 de aanname van riet en suiker voor 247 B op resp. 1000 en 100 

 volgt een rendement van 10%, 



