(42) 



2286 



ven bleef het rendement gelijk of daalde het. Neemt men in aan- 

 merking, dat in 7 van die 10 gevallen de rendementsstijging gepaard 

 ging met een vermindering van rietgewicht, dan wordt het waar- 

 schijnlijk dat de totale N-gift lager geworden is, en dus ook bij 

 deze gedeeltelijke vervanging de N uit den stalmest niet op kon tegen 

 de Z.A. -stikstof, terwijl ook in deze proeven de stikstof uit stalmest 

 meestal als 40% werkzaam beschouwd was. Zooals reeds opgemerkt 

 werd, w^aren deze proeven alle opgezet als Z.A.-vervangingsproeven; 

 er is dus geen reden om aan werking als phosphaatmest te denken, 

 daar de proeven op betrekkelijk willekeurige gronden aangezet zijn, 

 terwijl phosphaatarmoede slechts op zeer bepaalde terreinen heerscht. 

 Om een juist inzicht in de stikstof^vaarde van stalmest te krijgen, 

 dient men evenwel te weten of de totale Z.A. -gift boven of onder 

 het optimum ligt. Het is daarom gewenscht, de proeven zoo in 

 te richten, dat ook een object met de verminderde Z.A.-gift opgeno- 

 men wordt. 



De conclusie uit deze proeven moet luiden: totale vervanging 

 van Z.A. door stalmest w^erkt nadeelig; gedeeltelijke vervanging, voor- 

 al van kleine hoeveelheden, is dikwijls mogelijk ; wel is waar gaat 

 het suikerproduct iets achteruit, maar dikwijls stijgt daartegenover 

 het rendement iets. 



Extra toevoegiug van stalmest. 



De 22 proeven in 1918 over dit onderwerp zijn meestal aange- 

 zet om te onderzoeken of stalmest waarde had als grondverbeteraar 

 of als phosphaatmest, dus op gronden, waar men reden had aan te 

 nemen, dat of het phosphaatgehalte, of de physische structuur in 

 het minimum was. 



In het algemeen werkt stalmest in dergelijke gevallen gunstig. 



Toch is de werking maar matig ; 



de uitslagen van de grootte 



van 2/2 m.f. overheerschen. 



De proeven werden genomen: op zware, stugge klei op Senta- 

 nen Lor, Ngandjoek (4), Modjo (2), Balapoelang en Tjomal; op grond 



