- 3 - 



Het maken van deze diepe draineer-goten heeft op den groei 

 der koffie een zeer goeden invloed gehad. 



Uitplanting. De bibit wordt gewoonlijk na een maand of 

 8, als de plantjes een 6-tal bladeren hebben, overgeplant van de 

 pépinière in de tuinen. 



Plant verband. In den Caltuurtuin worden de Liberia-achtige 

 soorten veelal op 12 y( \2 voet geplant: Coffea Dybowskii kreeg, 

 omdat deze soort zoo krachtig groeit, een plantverband van 

 15 X 15 voet. 



De Robusta-achtige soorten worden meest op 8 X S, of 

 7 X '^ ^'o^t uitgeplant. 



Een afstand van 12X12 schijnt echter in den Cultuurtuin 

 voor Liberia-achtige soorten wat te wijd ; voor deze soorten is 

 hier, naar het ons voorkomt, een afstand van 10X10 voet 

 misschien het beste plantverband. 



Schaduwboomen. Het vraagstuk der schaduw boomen is sedert 

 jaren voor ons min of meer een puzzle, die wij, wij moeten het 

 bekennen, nog niet op volkomen bevredigende wijze tot oplossing 

 hebben gebracht. 



Aanvankelijk zijn, in verband met het feit, dat de „dadap 

 serep" geen behoorlijken groei meer vertoonde, met verschillende 

 soorten proeven genomen, zooals Oaesalpmia dasijrachis, JDeguelia 

 microphylla, Adenanthtra pavonina, Pithecolobium saman: doch 

 geen van deze voldeed ; de indruk was, dat de koffie onder 

 geen van deze schaduwboomen werkelijk gedijde. Ook Lamtoro 

 {Leucaena glauca), die in Oost- en Midden-Java zoo voldoet als 

 schaduwboom voor koffie, is voor den Cultuurtuin niet geschikt 

 wegens zijn uiterst langzamen groei (boomen van meer dan zes jaren 

 hebben gemiddeld nog geen 4 M hoogte) en zwakke taksprei. 



De uitstekende invloed van groenbemesters, met name 

 Tephrosia ca?idida, op den grond en daarmee op den groei der 

 boomen, deed ons besluiten een proef te nemen met de teelt 

 van koffie zonder schaduw. Doch op den duur bevredigde ons 

 ook deze plantwijze niet. Naarmate de koffie zich meer sluit, 

 gaat de groei van den groenbemester achteruit, en bovendien 

 kregen wij den ' indruk, dat het ontbreken van schaduwboomen 

 wel een vroegen bloei en in de eerste jaren een rijken bloei en 



