. - 107 - 



Kw: tlorinda eitrifolia L. 



Mal. : Bengkoedoe ; Soend. : Koedoe, Tjangkoedoe ; Jav. : 

 Koedoe, Mëngkoedoe. Patjé. 



Lage, kromme boom, aan het strand wildgroeiend en den 

 geheelen archipel door gekweekt. Op Java wordt hij vooral in 

 de lagere bergstreken door de inlanders aangeplant en daar 

 ontbreekt hij in geen dorp. Zeer groote aanplantingen worden 

 gevonden op de Karimon Djawa eilanden. De cultuur wordt op 

 verschillende wijzen gedreven en heeft in de eerste plaats het 

 winnen van den bast der wortels ten doel. 



Tjangkoedoe wordt geregeld op tegalgronden verbouwd o.a, 

 in Bantam en in de residentie Batavia. 



Tegen het einde 'van de 4de of 5de maand kan men oogsten; 

 de dan 5 voet hooge struiken worden uit den grond getrokken^ 

 waarop de wortels worden afgespoeld in stroomend water, van 

 de stengel afgesneden en geschild. Den bast laat men een paar 

 dagen in de zon drogen. Hij levert een roode kleurstof, die o.a. 

 bij het batikken gebruikt wordt. 



In de batikindustrie wordt tjangkoedoe volgens Jasper en 

 PiRNGADiE voornamelijk gebruikt voor het maken van z g. kain 

 bangbangan, dat zijn doeken met één patroon in Indisch rood. 



Volgens dezelfde schrijvers wordt in Djocja tjangkoedoe 

 ook gebruikt als kleurmiddel voor pandan en mendong vlecht- 

 materiaal. 



In 1916 werd in het Buitenzorgsche door enkele Chineezen 

 veel tjangkoedoe geplant voor verfstof-bereiding, die voornamelijk 

 te Batavia werd verhandeld. 



De bladeren en vruchten worden voor medicinale doeleinden 

 gebruikt. 



In den Cultuurtuin bestaat een klein aanplantje, dat dateert 

 van 1915 en uit een tiental boomen bestaat. 

 Heyne, deel IV blz. 209. 



K.0. III. 609. .noru§ allm L. 



Volksnamen. In vele talen : Bëbësaran, Bësaran Mal.: Kitaoe 

 (Lamp.) Jav.: ook Lampaoeng. 



Heester of boom, afkomstig van China, sedert lang overal 

 gekweekt, ook op Java, soms verwilderd. De wortel, 'bast en 

 bladeren worden in de inlandsche geneeskunde veel gebruikt. 



