12 



bepaalde temperatuur wijst er toch wel zeer 

 sterk op, dat de ziekte veroorzaakt wordt door 

 een parasiet, welke bij die temperatuur afsterft. 



Bij het nagaan, welke parasiet nu wel als oorzaak is te be- 

 schouwen, kunnen wij ons verder beperken tot die organismen, welke 

 bij temperaturen van even boven de 50° afsterven; onder de bac- 

 teriën tot de niet-sporenvormende b.v., terwijl ook bepaalde cate- 

 gorieën van schimmels uitvallen. Wij hebben dus voortaan eenige 

 richting bij het verdere onderzoek. 



Een tweede voordeel lijkt mij, dat wij nu in staat zijn ons 

 voor het microscopische en microbiologisclie onderzoek gezond en 

 ziek materiaal te verschaffen, dat, uitgezonderd de ziekte, volkomen 

 vergelijkbaar is; serehzieke stekken, van dezelfde planten afkomstig, 

 zijn bij temperaturen, waarbij de serehziekte-smetstof afsterft en 

 bij lagere temperaturen te verwarmen en daarna uit te planten. 

 Wat eventueel in de spruiten van de laatste mocht worden aange- 

 getroffen, terwijl het bij de eerste niet te vinden zou zijn, heeft 

 veel kans met serehziekte in verbaml te staan. 



De b e t e e k e n i s van onze ontdekking voor de 

 theorie is dus, dat w ij \' o o r t a a n e e n i g houvast 

 hebben bij het onderzoek en dat het ver kr ij gen 

 van v e r g e 1 ij k b a a r materiaal v e r g e m a k k e 1 ij k t is 

 geworden. 



Wat -nu de practische beteekenis van het nieuwe geneesmiddel 

 betreft, voor de groote practijk acht ik het voorloopig nog niet 

 van toepassing. Niet, omdat het, zooals Kobus meende, daarvoor 

 te omslachtig zou zijn of dat het niet met de vereischte nauw- 

 keurigheid zou kunnen worden toegepast. 



Toen de wetenschap in gebreke bleef aard en oorzaak der 

 serehziekte op te helderen en bijgevolg ook geen bestrijdingsmid- 

 delen aan de hand kon doen, heeft, zooals bekend, de practijk zich- 

 zelf weten te helpen. 



Na veel zoeken en na vele teleurstelhngen i) deed men de 



1) Yan dit zoeken en de daarmee verbonden teleurstellingen en hoe de practijk 

 ten slotte zichzelf wist te helpen krijgt men een goed denkbeeld, wanneer men 

 de notulen van de vergaderingen der eerste jaren van „de C h e r i b o n s e h e 

 Vereen iging van S u i k e r f a b r i k a n t e n", opgericht 12 Februari 1883, 

 naleest. Er heeft altijd eenige onzekerheid bestaan, aan wien het denkbeeld van de 

 bergbibittuinen moet worden toegeschreven. Oudere schrijvers, zooals KoBUS en 

 Krüger, geven die eer aan Soltwedel, althans Kobus zegt, Archief 1893 pag. 473: 

 „Het planom zich door het aanleggen van bibittuiuen in het gebergte plantmateriaal 

 ,,te verschaffen, waardoor men geene of minder nadeelige gevolgen der serehziekte 

 j, zoude te duchten hebben, schijnt zich nagenoeg gelijktijdig ontwikkeld te hebbeii 



