120 



kans op wortelrot heel groot is. Op Wonolangan, Oemboel, Soem- 

 berkareng komen tarappan-(zavel) gronden voor, die er schitterend 

 uitzien, en die toch tot de meest gevreesde gronden b.v. voor EK 28 

 behooren. Het zijn meestal vrij vochtige gronden, gronden als van 

 een broeikas-type, wat broeierige gronden; tot nu toe is het nog 

 niet gelukt, die gronden bodembacteriologisch of chemisch voldoend 

 Ie karakteriseeren om hen direct te herkennen. Reductie is er meest- 

 al niet in aan te toonen; wij zouden daarom in die gevallen van 

 aëroob wortelrot willen spreken. Maar scherp kunnen de twee typen 

 niet uit elkaar gehouden worden, zij komen vaak door elkaar voor, 

 waarbij w-el bedacht moet worden, dat ook in lichte gronden door 

 waterovermaat tijdelijke anaerobie kan ontstaan, die veelal de kwaal 

 zal inleiden. Naar onze ervaring moet in verreweg het meerendeel 

 der luorlelrotfjevallen toch in de eerste }ilaats aan een teveel aan 

 water in den bodem ijedacht ivordoi ; ook op liclite gronden kon in 

 zeer vele gevallen met vrij groote zekerheid aangetoond worden, 

 dat een, zij het tijdelijk, teveel aan water het schadelijke element 

 geweest was. ]\Ierkwaardig is het toch zeker wel, dat op de droge 

 tegallans van Kediri wortelrot niet of practisch niet voorkomt; ook 

 op de z. g. droge sawahs, dus savvahs, waar in den Oostmoesson 

 nooit water aan het riet gegeven wordt, komt de ziekte bijna niet 

 voor, terwijl op de gewone sawahs in diezelfde streek vrij veel 

 wortelrot optreedt. Een factor, die ongetwijfeld een rol bij het op- 

 treden der ziekte speelt, is de wisseUng in vochtgehalte; het is wel 

 de vraag of hierdoor primair wortelrot ontstaat, maaf als een feit 

 mag wel aangenomen worden, dat de plant, die eenmaal de kwaal 

 onder de leden heeft, zeker veel sterker reageert als zij in een bo- 

 dem met sterk wisselend vochtgehalte staat dan in een grond, die 

 slechts geringe en geleidelijke verschillen vertoont in dit opzicht. Dit 

 verklaart naar onze meening ook, dat op de kleigronden dikwijls min- 

 der zieke tuinen optreden dan in dezelfde buurt op lichtere gronden. 

 Het valt b.v. op, dat streken met Uchte gronden, als sommige 

 streken van Probolinggo, Kediri en groote gedeelten van Djokja en 

 Solo, vaak wortelrot hebben, terwijl men op veel zwaardere gronden 

 in andere residenties, w^aarvan de ligging eenigszins overeenkomt, 

 minder last van de kwaal heeft; gelijkmatig vochtige streken, als 

 Banjóemas, vallen op door weinig wortelrot. Hierboven is evenw^el 

 reeds aangegeven, dat de hoofdfactor bij het wortelrot naar onze 

 meening in grondwaterstand en watergehalte van den grond ge- 

 zocht moet worden ; daarop zal nog nader teruggekomen worden. 



