129 



Uit mijne waarnemingen en uit de literatuur over andere ziekten 

 blijkt, dat de belangrijkste factor voor de werkzaamheid van de 



schimmel de bodemtemperatuur is De reactie van 



den bodem is ook een factor van eenig belang". 



Ook hier ziet men de neiging om aan de bodemomstandigheden 

 een groote rol toe te kennen. En ten slotte zegt Carpenter, dat 

 ook in de zieke wortels van andere planten, als pisang, Colocasia 

 en rijst sporen voorkomen, die veel op de door hem gebruikte lijken. 

 Ook dit laatste verwekt weer den indruk, dat men hoogstens met 

 een algemeen voorkomende schimmel te doen heeft, die slechts in 

 zeer bepaalde omstandigheden schadelijk optreedt. 



Hoewel het niet onze bedoeling is hier een overzicht van de 

 vroegere wortelrotonderzoekingen op Java te geven, willen wij 

 toch in herinnering brengen, dat in 1898 Kobus op het 2de Con- 

 gres een lezing hield over het optreden van afstervend riet; als ge- 

 volg van de vele klachten over het wortelrot, dat zich toen naar 

 veler meening sterk uitbreidde, werd een ,,wortelrotfonds" gesticht, 

 waardoor Dr. Z. Kamerling zich geheel aan de studie van het wor- 

 telrot kon wijden; in Probolinggo heeft toen een paar jaar een apart 

 laboratorium voor dit onderzoek bestaan. In de Verslagen van het 

 5e Congres in 1901 en in de Archieven van 1900, 1901 en 1903 

 vindt men uitvoerige verhandelingen over wortelrot, meerendeels 

 van de hand van Kamerling, maar ook van anderen. Het is merk- 

 waardig te zien, hoe er een volkomen overeenstemming is tusschen 

 de toenmalige verspreiding van het wortelrot en de verdeeling der 

 aanplantpercentages van EK 28 in deze jaren (kaart in Archief 

 1900, blz. 928). Men heeft in die jaren ook wel gevoeld, dat zuurstof- 

 gebrek een rol speelde, maar daarnaast is men op een dwaalspoor 

 geraakt door aan mechanische invloeden van grondpartikeltjes te 

 gaan denken. Maar uit alles blijkt wel, dat de kwaal geen nieuwe 

 is en in oudere stadia van de cultuur, dus vóór het invoeren der 

 zaadsoorten, ook al sterk de aandacht trok. 



Wortelrot in rersch il lende rietsoorten. 



Wij komen nu nader tot ons eigenlijk onderwerp; wij wilden 

 het wortelrot behandelen vooral in verband met EK 28. Toch is 

 nog een uitweiding noodig; wij willen n.1. eerst nog nagaan, in hoe- 

 verre ook andere soorten last van wortelrot hebben. Dit is van be- 

 lang, omdat nu EK 28 zoo langzamerhand 40% van het Java-sui- 

 kerareaal beslaat en andere soorten veel kleinere oppervlakten in 



