135 



is, behoeft men zich niet te verwonderen, dat bij maagdelijke, of 

 bij gedurende meer dan 3 jaar niet beplante gronden, het verschil 

 vaak duidelijk optreedt ; de gevallen op Minggiran vielen daar ge- 

 deeltelijk onder ; ook op Bangak namen wij zulke gevallen in 1918 

 waar, waar naast een reeds 13 jaar in 2-jaarlijksche wisseHng be- 

 planten tuin met wortelrot een ambtsveld lag, dat langen tijd niet 

 ingehuurd was en geen wortelrot vertoonde. De moeilijkheid om 

 goede voorbeelden te vinden is deze, dat de verdere omstandighe- 

 den zooveel mogelijk gelijk moeten zijn, en dit blijkt niet zoo een- 

 voudig te zijn. Werkt men statistisch, dan ontkomt men min of 

 meer aan deze moeilijkheid, daar dan in beide groepen gronden 

 wel voor wortelrot voorbeschikte gronden voorkomen. 



Uitdrukkelijk zij hier nog eens opgemerkt, dat kortere perio- 

 den tusschen de opvolgende occupaties slechts de kans op wortelrot 

 verhoogen ; dat immers op 2-jaarlijksche wisselinggronden EK 28 

 zeer goed gedijen kan, bewijzen Solo en Djokja nog elk jaar. 



Uit het hier besprokene volgt reeds, dat de geschiktheid voor 

 wortelrot volstrekt niet alleen voor EK 28 geldt ; in Kediri en Pro- 

 bolinggo ondervonden andere rietsooiten even goed de minder gun- 

 stige gevolgen van deze cultuurmethode. Ook later zal nog blijken, 

 hoe vrijwel alle soorten van tijd tot tijd wortelrot vertoonen. 



Het ligt voor de hand bij schadelijke werking van korte rust- 

 perioden in het bijzonder aan het achterblijven van organische stof 

 te denken. De wortelmassa, volstrekt niet alleen de dongkellan, 

 blijft in den grond achter; deze groote massa organische stof moet 

 omgezet worden en zal veel zuurstof verbruiken bij dit proces ; bij 

 rotting zullen onder anaërobe of ternauwernood aërobe omstandig- 

 lieden gemakkelijk schadelijke omzettingsproducten gevormd worden. 

 Wanneer slechts eenmaal sawah gemaakt wordt tusschen twee 

 occupaties, zijn de kansen op snelle omzetting niet gunstig; eenmaal 

 braakliggen of beplanting met tweede gewassen maakt die omzetting 

 veel zekerder. Ongetwijfeld speelt dus de onvolledige omzetting der 

 achtergebleven organische stof in deze kwestie een groote rol ; goede 

 bewerking, goed dongkellen zullen zeker een goeden invloed uitoe- 

 fenen, maar de kansen op wortelrot worden er slechts door ver- 

 minderd, niet uitgeschakeld. 



Wortelrot speciaal bij de rietsoort EK 28. 



Nu komende tot het wortelrot in EK 28, doen zich 3 vragen voor: 

 Ie breidt het wortelrot in EK 28 zich uit? 



