15i2 



rijper geoogst heeft. Nu plant men in Kediri practisch alleen Dl 52 

 en EK 28 ; gemiddeld gesproken wil dus EK 28 na Dl 52 zeggen 

 een lange non-occupatietijd. EK 28 na EK 28 een korte non-oceu- 

 patietijd. Dit zou inderdaad den min of meer mysterieuzen invloed 

 van EK 28 op EK 28 voor een goed deel kunnen verklaren. In de 

 publicatie zal dit idee nader uitgewerkt worden. 



Onze conclusie is dus, dat er hoogstens aanwijzingen zijn, dat 

 EK 28 een schadelijken invloed zou ondergaan door beplanting van 

 denzelfden grond te voren met deze zelfde rietsoort ; bewezen is 

 deze invloed niet en andere factoren werken minstens even sterk 

 of sterker bij het ziek worden van tuinen ; er is wel reden den non- 

 occupatietijd bij 2-jaarlijksche wisseling zoo lang mogelijk te maken, 

 wat in het algemeen gebeurt bij een afwisseling van Dl 52 met Dl 28. 



Bij bespreking der vraag of EK 28 als voorvrucht schadelijker is 

 dan andere rietsoorten, wordt dikwijls de z. g. bodemmoeheid in het 

 geding gebracht ; men stelt zich voor, dat de grond door beplanting 

 met EK 28 ongeschikt zou worden voor verdere EK 28-cultuur, 

 evenals dit in Europa voor bepaalde cultuurgewassen opgemerkt is 

 (klaver, bieten). Zoekt men in de literatuur na, wat er eigenlijk 

 over die grond moeheid (Bodenmüde, fatigue du sol, soilsickness) be- 

 kend is, dan valt het op, dat in de meeste handboeken eigenlijk niets 

 bepaalds daarover gepubliceerd is. Vele bekende handboeken over 

 landbouwkunde, landbouwscheikunde, grond en grondbewerking ver- 

 melden het woord zelfs niet ; de beste bespreking ervan vindt men 

 onder de recente boeken in André, Chimie du sol, en in Russell, 

 Soil conditions and plant growth. Ook Kleberger behandelt het 

 onderwerp in zijn Grundzüge der Pflanzenernahrungslehre. Het 

 vage begrip : grondmoeheid, is daar geheel opgelost in aparte on- 

 derdeelen, voornamelijk wordt het verschijnsel teruggebracht tot 

 slechte cultuur, dus onvoldoende uitzuring, verzuring b. v. door 

 hoogen waterstand en daarmee gepaard gaande ontwikkeling van 

 schadelijke protozoa, tot het vormen van vergiften in den grond 

 en ophooping van parasieten door doorloopende cultuur met één 

 gewas. Vooral de vorming van specifieke schadelijke stoffen is nog 

 een weinig vaststaand • en weinig volledig uitgewerkt verschijnsel. 



De kans op minder gunstige bodemtoestanden bestaat in een 

 streek als de Vorstenlanden met 2-jarige wisseling en practisch 

 overal één sawahbeplanting, soms zelfs twee, als tusschengewas 

 zeer zeker. Reduceerende verbindingen, ook schadelijke omzettings- 

 producten kunnen optreden, maar het blijft weinig aannemelijk, dat 



