328 



mikroflora in levende plantenweefsels van uiterlijk geheel normale 

 planten is komen vast te staan. 



Tot overeenkomstige beschouwingen voor dierlijke weefsels zijn 

 in de laatste jaren ook andere onderzoekers als Lu.mière ^) en 

 BucHNER 2) gekomen. Het uitgangspunt van hun onderzoekingen 

 was de in 1918 door Portier in zijn boek : ..Les symbiotes" opge- 

 stelde merkwaardige symbionten-hypothese 3). Volgens dezen onder- 

 zoeker zouden de mitochondriën van het celplasma der dierlijke en 

 plantaardige organismen niets anders zijn dan bacteriën, welke in 

 symbiose met de cellen der hoogere organismen zouden leven. 



Met behulp van deze hypothese meent Portier nieuw licht te 

 kunnen werpen op belangrijke vraagstukken als dat der avitami- 

 nose, van den kanker, der bevruchting en in het bijzonder ook der 

 parthenogenese. Al deze verschijnselen zouden in verband zijn te 

 brengen met de aan- resp. afwezigheid der symbiotische bacteriën. 



Indien deze theorie voldoend experimenteel zou zijn gesteund, 

 zou zij vanzelf sprekend een omwenteling beteekenen in het bo- 

 ven geresumeerde inzicht over de afwezigheid van mikro-organis- 

 men in levende weefsels van hoogere organismen. 



Intusschen zijn Portier's min of meer phantastische beschou- 

 wingen aan een scherpe critiek onderworpen door Lumière en 

 BucHNER. Hun bestrijding komt in de eerste plaats hierop neer, dat 

 Portier volgens hen in gebreke is gebleven het bewijs te leveren, 

 dat de mitochondriën inderdaad bacteriën-karakter bezitten. Wel- 

 iswaar heelt Portier in sommige gevallen inderdaad bacteriën uit 

 de onder aseptische voorwaarden geïsoleerde weefsels gecultiveerd, 

 maar Lumière houdt het voor zeker, dat de door Portier geïsoleer- 

 de symbionten voortkomen uit saprophytische sporen, welke in de 

 normale weefsels der gewervelde dieren aanwezig kunnen zijn. 

 Door speciale proefnemingen bewees Lumière, dat inderdaad tal 

 van saprophytische kiemen in levende weefsels van hoogere dier- 

 lijke organismen kunnen blijven bestaan. De mitochondriën zouden 

 protoplasma-kolloïden zijn. welke slechts een vage gelijkenis, wat 

 den vorm betreft, met mikroben hebben. Overigens zouden zij daar- 

 van geheel afwijken. 



Voor ons is in dit verband van belang, dat zoowel Lumière als 



1) A. Lumière. Le Mythe des Symbiotes, 1919. 



2) P. BucHNER. Tier und Pflanze in iutrazellularer Symbiose, 1921, pag. 401. 



3) Het is mij niet mogen gelukken het oorspronkelijke geschrift van Portier, 

 blijkbaar in zeer beperkte oplage verschenen, onder oogen te krijgen. Het omtrent 

 zijn hypothese medegedeelde werd ontleend aan de boven geciteerde geschrilten van 

 Lumière en Buchner. 



