331 



den, dat de bewuste schimmels niet alleen in de wortels der Orchi- 

 deeën van physiologische beteekenis zijn, maar dat ook voor het kie- 

 men van orcbideeënzaden de aanwezigheid van de specifieke schim- 

 melsoorten onmisbaar is. 



De daarbij waargenomen verschijnselen, d.w.z. het binnendringen 

 van de schimmel in het embryo en de wijze, waarop de cellen van 

 het embryo zich ten opzichte van het binnendringende mikro-orga- 

 nisme gedragen, zijn van groote beteekenis voor de verruiming van 

 ons inzicht aangaande het wezen der symbiose. 



Een en ander leidde Bernard ertoe de volgende beschouwingen 

 te ontwikkelen aangaande de mogelijkheden, welke zich voordoen bij 

 het binnendringen van een mikro-organisme in een levend weefsel 

 eener hoogere plant ^). 



Al naar gelang van den aard en den physiologischen toestand 

 van het mikro-organisme eenerzijds en den aard en den physiolo- 

 gischen toestand van het planten weefsel anderzijds, zullen nu ver- 

 schillende gevallen zijn gerealiseerd. 



In de eerste plaats is het mogelijk, dat het mikro-organisme 

 zich krachtig vermeerdert ten koste van de bestanddeelen der aan- 

 getaste cellen. Onder zekere voorwaarden zal dit zelfs zoo ver gaan, 

 dat de betreffende cellen afsterven, waarna in den regel ook de 

 omringende cellen zullen worden aangegrepen. Dit heeft dus een 

 meer of minder volledige verwoesting van het aangetaste weefsel 

 en eventueel zelfs van geheele deelen der plant ten gevolge. Dit 

 zal dan onvermijdelijk tot uiting komen in den geheelen toestand 

 van de plant, welke dan afwijkingen van pathologischen aard zal 

 vertoonen. Onder deze omstandigheden pleegt men het mikro-or- 

 ganisme als parasiet te kwalificeeren. 



Dit geval is sinds de ontwikkeUng der moderne phytopathologie 

 geenszins zeldzaam gebleken te zijn en om deze reden laat Smiïh 

 zijn in § 1 aangehaalde uitspraak dan ook volgen door: „the case is 

 quite different however, with wounded plants or wilted ones." 



In de tweede plaats is echter door de onderzoekingen van 

 HiLïNER 2) en Bernard •^) duidelijk aan het licht getreden, dat de 

 cellen der hoogere planten geenszins ten allen tijde weerloos zijn 



1) l.c. pag. 369. Zie ook; J, Magrou. La symbiose chez les plantes. Buil. de 

 rinst. Pasteur. Tonie XX, 1922, pag. 169 en 217, en het werkje van M. Caillkky. 

 Le Parasitisme et la Symbiose. Paris, 1922. 



2) L. HiLTNER. Zie: Laiar, Hanrlb. rl. Techn. Mykologie. P.fl. III. inO/(.-l906, 



pag. ^irO 



3) 1. c. pag. 369. 



