332 



tegenover eventueel binnengedrongen miiaoben. Onder zekere om- 

 standigheden zal de mikrobe in de cel worden aangegrepen en waar- 

 schijnlijk somtijds geheel tot oplossing gebracht. 



Tusschen deze twee gevallen in ligt nu evenwel een derde mo- 

 gelijkheid, waarbij in een deel van het weefsel het mikro-organisme 

 zich zeer wel kan ontwikkelen, zonder nochtans de cellen tot af- 

 sterven te brengen, terwijl het binnendringen in het overige deel 

 van het weefsel wordt tegengegaan, doordat in de betreffende grens- 

 lagen een in-activeering of zelfs oplossing van het mikro-organisme 

 plaats heeft. Het is dit compromis tusschen parasiet en voedster- 

 plant, dat men als symbiose pleegt aan te duiden. Of, zooals Bernard 

 het kort typeert: ..La symbiose est a la frontière de la maladie." 

 Deze zienswijze brengt met zich mede het bestaan van allerlei denk- 

 bare overgangsvormen tusschen parasitisme en symbiose eenerzijds, 

 en symbiose en volledige immuniteit van de voedsterplant ten op- 

 zichte van de mikroben anderzijds. 



§ 3. Hel voorkomen van mikro-organismeii in doode weefselelementen 

 van hoogere planten. 



Bovenstaande beschouwingen gelden intusschen uiteraard alleen 

 voor het binnendringen van mikro-organismen in nog levende plan- 

 ten weefsels. Nochtans treft men in iedere hoogere plant ook afge- 

 storven weefselelementen aan, die daarin evenwel nog zeer gewichtige 

 physiologische functies hebben te vervullen. In het bijzonder geldt 

 dit voor de houtvaten, waarvan de belangrijke rol als banen voor 

 den opstijgenden sapstroom buiten twijfel is gesteld. 



Hoewel deze doode elementen bij geheel onbeschadigde planten 

 nergens aan de oppervlakte komen en deze dus nimmer primair 

 geïnfecteerd kunnen worden, zal het toch in de natuur geenszins 

 tot de uitzonderingen behooren, dat ook mikro-organismen in de 

 genoemde elementen doordringen. Hiervoor is het niet noodzakelijk, 

 dat het betreffende mikro-organisme eerst levende weefseldeelen 

 heeft overwoekerd, immers kleine, in de natuur geenszins zeldzame 

 verwondingen zullen ten gevolge hebben dat de houtvaten in directe 

 aanraking komen met de, in de omgeving van de plant nimmer 

 ontbrekende mikroben. Tengevolge van den sapstroom zullen in dat 

 geval deze mikroben over belangrijke afstanden in de houtvaten 

 worden vervoenl. De vraag rijst nu. wat het gevolg eener infectie 

 van deze doode elementen zal zijn. 



In de eerste plaats moet dan geconstateerd worden, dat een 



