342 



ter opsporing van de parasiet, in 1898 als zijn meening te kennen, 

 dat het optreden der sereliziekte in de eerste plaats door uitwen- 

 dige factoren, als klimaat, bodemtoestand, enz. wordt beheerscht. 

 Hij laat echter ruimte voor de mogelijkheid, dat de ziekte daarom 

 toch wel door een parasiet kan worden veroorzaakt. 



Opmerkelijk zijn zijn proeven met verschillende looizuur-oplos- 

 singen, die, na door den rietstengel te zijn opgenomen, in verloü[) 

 van eenige dagen de gezondste bergbibit de serehsymptomen be- 

 zorgen. Hieruit besluit hij terecht: „dat er. om sereh-achtige ziekte- 

 verschijnselen in een knoop van het riet te doen ontstaan, geen 

 mikro-organisme noodig is, dat in dien knoop zelf zetelt." 



In '1907 versclieen een verhandeling van Van der Stok, i) waar- 

 in hij de hypothese uitspreekt, dat de serehzieke rietplanten, tenge- 

 volge eener vegetatieve dubbelrasvariabiliteit, uit de normale planten 

 ontstaan. Voor de verhouding, waarin de beide rassen gevormd 

 worden, zijn de groeivoorwaarden van de grootste beteekenis, en 

 wel zullen, evenals dit voor andere gevallen van tusschenrasvaria- 

 biliteit is geconstateerd, gunstige kultuurvoorwaarden het ontstaan 

 van de abnormale variëteit bevorderen. Terwijl Van dep. Stok 

 het parasitaire karakter van de serehziekte verwerpt, wordt door 

 Zeijlstra 2) hiermede wel rekening gehouden in zijn in 1911 gepu- 

 bliceerde proeve eener verklaring van de serehverschijnselen van het 

 suikerriet, welke zich overigens nauw bij de liypothese van Van der 

 Stok aansluit. Zeijlstra werpt de mogelijkheid op, dat het suikerriet 

 een dubbelras is van voor serehziekte immune en niet immune plan- 

 ten. Daarbij zou het dan nog van secundaire factoren afliangen, in 

 hoeverre de planten van het niet-immune ras al of niet door de 

 serehziekte werden aangetast. Terwijl de liypothese van Van der 

 Stok wel een verklaring geeft voor het feit, dat eenzelfde rietsoort 

 in het laagland, dus onder gunstige kultuurvoorwaarden in tegen- 

 stelling met wat in de hooggelegen bibittuinen het geval is, een be- 

 langrijk percentage aan serehzieke individuen oplevert, blijft zij in 

 gebreke een verklaring te geven voor het feit, dat goede grondbe- 

 werking en bemesting in het laagland in het algemeen de vorming 

 van serehzieke individuen merkbaar tegengaat. De door Zeijlstra 

 opgestelde hypothese geeft ook voor dit laatstgenoemde verschijnsel 

 een verklaring. Op deze kwestie zal hier verder niet worden inge- 



1) J. E. VAN DER Stok. Archief voor de Suikerindustrie in Ncd.-Indië. J907. 

 l.ag. 581. 



2) H. H. Zemlstra Fzn. Ber. der Deutsch. Bot. Geselsch. XXIX. 1011. pag. 3;{0. 



