363 



Bij zwaar aangetaste planten blijft de bladschijf kort en smal 

 en sterft vroegtijdig af. Bij lichtere gevallen vertoonen de blad- 

 schijven overlangs geelgroene, z.g. chlorotische strejien. 

 4°. De knoppen zijn dikwijls gezwollen en loopen gemakkelijk uit, 

 in het bijzonder aan het ondereinde van den stengel, hetgeen 

 de rietplant het uiterlijke voorkomen geeft van het bekende 

 serehgras, C3'mbopogon Nardus Rendle. 

 5°. Bij het doorsnijden van den stengel vallen de roode, met gom 

 gevulde vaatbundels in het oog. Dergelijke verkleurde vaatbun- 

 dels zijn in het onderste gedeelte van den stok (dongkellan) 

 grooter in aantal dan meer naar boven, waar de roode kleur 

 der vaatbundels zich meer beperkt tot de knoopen. 

 Voor zoover het plantenmateriaal afkomstig was uit de eigen 

 aanplantingen van het Proefstation, was het nu doorgaans niet be- 

 zwaarlijk om op grond van de hiervoor genoemde symptomen tot 

 het serehziek zijn van bepaalde rietplanten te besluiten. 



Teneinde echter de beschikking te krijgen over serehziek riet, 

 van verschillende streken van Java afkomstig, was door het Proef- 

 station een rondschrijven gericht aan de administrateurs der ver- 

 schillende suikerondernemingen, om van typische gevallen van se- 

 rehziekte in hun aanplant mededeeling te doen en een deel van het 

 aangetaste materiaal op te zenden. In vele gevallen kon ook hier 

 onmiddellijk de conclusie worden getrokken, dat de toegezonden 

 planten inderdaad serehziek waren. In andere gevallen werd dit 

 nader bevestigd door een bezoek aan de betrokken ondernemingen, 

 terwijl in enkele gevallen de bijgevoegde beschrijving voldoende 

 was om allen twijfel aangaande den waren aard der ziekte weg te 

 nemen. 



Overigens werd in alle gevallen het mikroskopisch beeld van 

 de in het onderzoek opgenomen rietstengels gecontroleerd. Hierbij 

 bleek, dat overeenkomstig het laatste door Went genoemde symp- 

 toom ten allen tijde, althans in de knoopen, roodgekleurde vaat- 

 bundels aanwezig waren. 



Aangaande de roode kleur der vaatbundels moet nog het volgen- 

 de worden opgemerkt. Ten tijde dat Went zijn boven kort weer- 

 gegeven beschrijving der serehsymptomen gaf, was aan het voorko- 

 men van de gomziekte in het suikerriet op Java nog geen aandacht 

 geschonken. Sedert is door de onderzoekingen van Groenewege ') 



1) J. Groenewege. De gomziekte van het suikcniet, veroorzaakt door Bacte- 

 rium vascularum Cobb. Archief voor de Suikerindustrie in Ned.-Indië, i'Jio, pag, 29. 



