364 



en vooral van mej. Wilbrink i) duidelijk aangetoond, dat ook deze 

 gomziekte aanleiding geeft tot een roode verkleuring en vergomming 

 der vaatbundels. Op grond hiervan heb ik, zooals reeds boven werd 

 uiteengezet, mij dan ook niet tot het kennnerk der roodgekleurde 

 vaatbundels beperkt, om de diagnose : serehziek te stellen. Terwijl 

 intusschen Groenewege van meening is, dat op grond van het 

 mikroskopisch beeld scherp tusschen serehzieke en gomzieke aan- 

 tasting der vaatbundels kan worden onderscheiden, leverden mijn 

 waarnemingen een bevestiging van het inzicht van mej. Wilbrink, 

 dat dit lang niet altijd met zekerheid kan geschieden. Van ouds is 

 bekend, dat juist het zeefgedeelte der vaatbundels bij serehziek 

 riet in de eerste plaats aangetast wordt. Groenewege zegt echter 

 uitdrukkelijk, dat bij gomzieke planten dit gedeelte der vaatbundels 

 altijd vrij van gom is. Elvenals mej. Wilbrink dit opgeeft, bleek 

 mij intusschen, dat bij sterke aantasting door gomziekte de gom- 

 vorming ten slotte zoowel op het houtparenchym alsook op het 

 zeefgedeelte van den vaatbundel overgaat. 



Uit dit alles volgt, dat men zich niet enkel op het microsco- 

 pisch onderzoek van den stengel kan verlaten, om met zekerheid 

 uit te maken of de betrelfende stengel serehziek is. 



Door de bovengenoemde voorzorgsmaatregelen zijn echter 

 voldoende waarborgen verkregen, dat de voor mijn onderzoek 

 gebruikte stengels inderdaad van serehzieke planten afkomstig 

 waren. 



^ 2. Het onderzoek der serehzieke stengels. 



Bij het bacteriologisch onderzoek der serehzieke stengels werd 

 door mij wederom te werk gegaan, als in Hoofdstuk IV beschre- 

 ven is. 



De afzonderlijke onderzoekingen zijn hieronder eenigszins uit- 

 voerig weergegeven. Wat de uitkomsten hiervan aangaat, moet 

 worden opgemerkt, dat in de beschrijving der afzonderlijke proefne- 

 mingen in de meeste gevallen alleen is vermeld of Bact. herbicola 

 al of niet werd aangetroffen. Intusschen werd van het voorkomen 

 van andere organismen eveneens aanteekening gehouden, doch de 

 betreffende resultaten zijn uitsluitend collectief in Tabel III vermeld. 

 Dit geschiedde op grond van de overweging, dat het voor het onder- 

 zoek der serehzieke stengels toch vrijwel alleen beteekenis had, vast 



1) G. Wilbrink. De gomziekte vau het suikeiriet. hare ooizaak en liaie be- 

 strijding. Archief voor de Suikerindustrie in Ned.-Indië, 1920, pag. 1419. 



